Μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα για το Όρος Αιγάλεω και τη μετατροπή του σε χωματερή έκανε η εφημερίδα LIFO καταγράφοντας την άποψη για το πρόβλημα αλλά και τις λύσεις που προτείνονται από αυτοδιοικητικούς παράγοντες της ευρύτερης περιοχής του Δυτικού Τομέα.
Η «Δικαιοσύνη» που έχει ανοίξει το ίδιο θέμα προβάλλοντας (σελίδα 14) τη επιχείρηση καθαρισμού του Αιγάλεω που έκανε πρόσφατα, ενόψει και της καλοκαιρινή περιόδου που είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για πυρκαγιές, ο ΠΕΣΥΔΑΠ έκρινε σκόπιμο να αναδημοσιεύσει μερικές από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στην έρευνα ώστε να συμβάλλει στην ουσιαστικοποίηση του σχετικού διαλόγου

ΤΟ ΟΡΟΣ ΑΙΓΑΛΕΩ είναι ο πιο σημαντικός φυσικός πνεύμονας της Δυτικής Αθήνας. Το βουνό όμως κινδυνεύει να μετατραπεί σε χωματερή από τις ανεξέλεγκτες ρίψεις κάθε λογής ογκωδών αποβλήτων, στα οποία τελευταία προστέθηκαν και επικίνδυνα απόβλητα αμιάντου. Τι συμβαίνει με το τελευταίο φυσικό απόθεμα της Δυτικής Αθήνας και γιατί οι δήμαρχοι των οποίων οι δήμοι γειτνιάζουν με το βουνό υποστηρίζουν ότι η αδράνεια για την προστασία του έχει και ταξικά χαρακτηριστικά;

Το όρος Αιγάλεω είναι το μοναδικό φυσικό ανάχωμα στα δυτικά της Αθήνας, σε μία από τις πιο πυκνοδομημένες και περιβαλλοντικά επιβαρυμένες περιοχές του Λεκανοπεδίου. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι κατοικούν στην ευρύτερη περιοχή, σε δήμους που είτε γειτνιάζουν άμεσα με το βουνό, είτε βρίσκονται σε τέτοια εγγύτητα ώστε η κατάστασή του να επηρεάζει ουσιαστικά την ποιότητα της ζωής των κατοίκων τους.

Για ένα ακόμη καλοκαίρι, όμως, όπως καταγγέλλει ο Περιβαλλοντικός Σύνδεσμος Δήμων Αθήνας – Πειραιά (ΠΕΣΥΔΑΠ), η κατάσταση είναι απελπιστική: «Πλάι στους δασικούς δρόμους και στα ξέφωτα του δάσους ξεφυτρώνουν συνεχώς μικρές ή μεγαλύτερες αυτοσχέδιες χωματερές, που εκτός από πηγές ρύπανσης αποτελούν και επικίνδυνες εστίες για να εκδηλωθούν δασικές πυρκαγιές».

Ο Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ, μας λέει ότι «το φαινόμενο δεν είναι τωρινό αλλά συνεχές και επαναλαμβανόμενο». Καταγγέλλει ότι «τοποθεσίες και δρόμοι του όρους Αιγάλεω μετατρέπονται συστηματικά σε χώρους ανεξέλεγκτης απόρριψης μπάζων, οικοδομικών υλικών και κάθε λογής ογκωδών αποβλήτων, υποβαθμίζοντας και απειλώντας το τελευταίο φυσικό απόθεμα της δυτικής Αθήνας και του Πειραιά».

Μάλιστα, όπως ισχυρίζεται ο Σύνδεσμος στην πρόσφατη καταγγελία του, «σε όλα αυτά ήρθαν να προστεθούν και τα ακόμα πιο επικίνδυνα απόβλητα προϊόντων αμιάντου, που όλο και συχνότερα ανακαλύπτονται πλέον στο δασικό οδικό δίκτυο του βουνού».

Ο ΠΕΣΥΔΑΠ είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου και μέλη του είναι 23 δήμοι. Σκοπός του συνδέσμου είναι η από κοινού αντιμετώπιση διαδημοτικών περιβαλλοντικών προβλημάτων των περιοχών που καλύπτουν οι δήμοι-μέλη. Αντίστοιχοι σύνδεσμοι υπάρχουν και άλλου στην Αττική, όπως ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης του Υμηττού, τον οποίο απαρτίζουν 11 όμοροι δήμοι που βρίσκονται γύρω από τον Υμηττό, ή ο Σύνδεσμος Δήμων για την Προστασία και Ανάπλαση του Πεντελικού (ΣΠΑΥ), που απαρτίζεται από 13 δήμους, και ο Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων για την Προστασία και Ανάπτυξη της Πάρνηθας (ΣΥΝΠΑ), ενώ δυτικά δραστηριοποιείται και ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Δυτικής Αθήνας (ΑΣΔΑ), που έχει ως μέλη εννέα δήμους.
Ένας βασικός άξονας της δράσης τους είναι και η αντιπυρική προστασία, με έργα όπως οι καθαρισμοί δασικών εκτάσεων, η δημιουργία και η συντήρηση αντιπυρικών ζωνών και η υποστήριξη των δήμων σε θέματα πολιτικής προστασίας.

Ο Περιβαλλοντικός Σύνδεσμος Αθήνας – Πειραιά έχει τη δική του ομάδα πολιτικής προστασίας, που αποτελείται από υπαλλήλους του συνδέσμου και εθελοντές: «Οι αυτοψίες που κάνει η Ομάδα Πολιτικής Προστασίας του ΠΕΣΥΔΑΠ στις χωματερές που ανακαλύπτει δείχνουν πως ακόμα και τις μεταμεσονύκτιες ώρες φορτηγά εισέρχονται στη ζώνη Α’ του πυρήνα του βουνού (περιοχή απόλυτης προστασίας) για να αποθέσουν παράνομα στερεά και ογκώδη απόβλητα και υλικά κατεδαφίσεων αλλά και απόβλητα από επαγγελματικές δραστηριότητες», τονίζει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ.

Η ανεξέλεγκτη απόρριψη μπάζων, πηγή ρύπανσης από τη μία και πιθανή εστία ανάφλεξης από την άλλη, θυμίζει τη Λερναία Ύδρα, λένε οι άνθρωποι του συνδέσμου: «Η Ομάδα Πολιτικής Προστασίας και οι εποχιακοί πυροφύλακες του ΠΕΣΥΔΑΠ ανακαλύπτουν κάθε μέρα και έναν μεγάλο σωρό σκουπιδιών ή μπάζων σε μέρος όπου την προηγούμενη νύχτα είτε δεν υπήρχε, είτε είχε καθαριστεί και τα σκουπίδια είχαν απομακρυνθεί με φορτηγά του συνδέσμου».

Για τον Γ. Γουρδομιχάλη αυτή η Λερναία Ύδρα τρέφεται «από την ατιμωρησία και την πλήρη απουσία ελέγχων. Αν είχαν συλληφθεί και τιμωρηθεί μερικοί από αυτούς τους παραβάτες, το φαινόμενο θα ήταν εύκολο να αναχαιτιστεί». Μας εξηγεί ότι επειδή ακριβώς πρόκειται για περιβαλλοντική παράβαση, προβλέπεται βάσει της νομοθεσίας δέσμευση του οχήματος μέχρι να τελεσιδικήσει η υπόθεση: «Εάν οι αρμόδιες διωκτικές αρχές προχωρούσαν σε συλλήψεις, αυτό θα διαδιδόταν και οι επιτήδειοι θα σταματούσαν. Τώρα έχουν το ατιμώρητο και κάνουν ό,τι θέλουν. Είναι ανεπίτρεπτο ένα από τα τελευταία βουνά της Αττικής, του Λεκανοπεδίου, να βανδαλίζεται και να χρησιμοποιείται σαν χώρος ανοιχτής χωματερής. Οι αρμόδιες κρατικές διωκτικές αρχές έχουν ευθύνη να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα», λέει.

«Μόνο με εντατική αστυνόμευση θα μπορέσει να αποτραπεί η συνεχής ρίψη μπάζων», υποστηρίζει ο Νίκος Χουρσαλάς, δήμαρχος Κορυδαλλού. Ο Κορυδαλλός είναι ένας από τους δήμους που γειτνιάζουν με το βουνό και βρίσκεται στην πλευρά στην οποία υπάρχει το μεγαλύτερο πρόβλημα απόρριψης μπάζων και άλλων αποβλήτων. «Δεν φτάνει μόνο να έρχεται η αρμόδια διεύθυνση της Περιφέρειας, να καταγράφει το πρόβλημα και στη συνέχεια ο ΠΕΣΥΔΑΠ να φροντίζει για την απομάκρυνση των ογκωδών αποβλήτων. Αυτή την προσπάθεια πρέπει να την περιφρουρήσουμε. Και ο τρόπος ο οποίος συνταγματικά προβλέπεται είναι η αστυνόμευση, η οποία δεν υπάρχει στον βαθμό που να φέρνει αποτελέσματα», λέει ο δήμαρχος.

Υποστηρίζει ότι «τα τελευταία χρόνια κατά την αντιπυρική περίοδο υπάρχει όχημα της αστυνομίας το οποίο έρχεται στην περιοχή. Εκ του αποτελέσματος όμως βλέπουμε ότι το πρόβλημα συνεχίζεται. Και το σημαντικότερο είναι ότι δεν βλέπουμε μια τάση μείωσης, για να εφησυχάσουμε κάπως και να πούμε ότι δεν έχουμε φτάσει να πετύχουμε το βέλτιστο αποτέλεσμα αλλά είμαστε καλύτερα», λέει ο Ν. Χουρσαλάς.

Υποστηρίζει ότι ο ΠΕΣΥΔΑΠ με τους εργαζόμενους και τους εθελοντές του πριν από μερικές ημέρες απομάκρυνε από την περιοχή μεγάλους όγκους μπάζων και μέσα σε λίγα 24ωρα έγιναν νέες παράνομες απορρίψεις: «Οι υπάλληλοι δεν μπορούν να δράσουν κατασταλτικά. Δεν έχουν τη δικαιοδοσία», λέει.

Ποιοι ρίχνουν τα μπάζα;
Ποιοι μπορεί όμως να είναι αυτοί που μετατρέπουν το βουνό σε χωματερή; Σύμφωνα με την καταγγελία του ΠΕΣΥΔΑΠ, αυτό είναι υπόθεση των διωκτικών αρχών να το βρουν. Από την άλλη πλευρά, όμως, επισημαίνουν ότι ευθύνη έχουν και οι πολίτες που πληρώνουν «εταιρείες» ή ιδιώτες που δεν έχουν πιστοποίηση για τη διαχείριση αποβλήτων, και οι οποίοι τελικά τα πετούν παράνομα στο βουνό για να αποφύγουν το κόστος της νόμιμης διαχείρισης. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, ευθύνη γι’ αυτό το διαχρονικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει το όρος Αιγάλεω δεν έχουν μόνο όσοι αποθέτουν εκεί τα παράνομα «φορτία» τους. Ευθύνη έχουν και όσοι πολίτες και επαγγελματίες επιλέγουν να αναθέσουν την απομάκρυνση των πάσης φύσεως αποβλήτων τους σε μη πιστοποιημένους ιδιώτες ή χαμηλής ευθύνης εταιρίες που προσφέρονται να το κάνουν έναντι αμοιβής.

Για την παραβατική αυτή συμπεριφορά κάτοικοι στην περιοχή ρίχνουν μερίδιο ευθύνης και στους Ρομά, καθώς «κοντά στον πυρήνα του βουνού υπάρχουν δύο αυθαίρετοι οικισμοί». Ο Λάμπρος Μίχος, δήμαρχος Αγίας Βαρβάρας, ο οποίος έχει κάνει πολύ σοβαρή δουλειά στην πολυετή θητεία του στον δήμο για την ένταξη των Ρομά, είναι κατηγορηματικός. «Στις περιπτώσεις των δύο οικισμών έχουμε να κάνουμε με την περίπτωση της φυλής των Χαλκιδέων. Υπάρχει μια ανοιχτή πληγή εκεί. Δεν μπορεί η πολιτεία να αντιμετωπίζει τα ζητήματα των Ρομά αποσπασματικά. Εκεί υπάρχουν παιδιά που δεν πάνε σχολείο, οικογένειες χωρίς δουλειές, άνθρωποι αποκλεισμένοι από τις βασικές υποδομές. Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα: η ένταξη.
Εμείς, στον δήμο Αγίας Βαρβάρας, κάθε χρόνο βραβεύουμε παιδιά Ρομά που περνούν στο πανεπιστήμιο. Όμως αυτά δεν τα δείχνει κανείς. Η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται μόνο γύρω από την παραβατικότητα. Και είναι λάθος. Είναι πολύ δύσκολη υπόθεση να εντάξεις μια κοινότητα, αλλά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με ελέγχους και αστυνομικά μέτρα. Ρωτάω: έχουν ρεύμα; Έχουν νερό; Έχουν πρόσβαση στην υγεία και την εργασία; Υπάρχει πρόγραμμα ιατροκοινωνικής υποστήριξης; Αν θέλουμε λύση, πρέπει να το δούμε ολιστικά, με κοινωνική ευθύνη και όχι με στοχοποίηση».

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.