Η ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές και συνολικά η συμμετοχή στη δημοκρατία μέσα από την ηλεκτρονική ψήφο, είναι μία ακόμα διαδικτυακή ηλεκτρονική συναλλαγή, ένα ακόμα σκρολάρισμα και like ή κάτι περισσότερο;
Σε πρόσφατη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου ο Υπουργός Εσωτερικών παρουσίασε την πρόταση διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών του 2028 και με ηλεκτρονική διαδικασία ψηφοφορίας όπου ο κάθε δημότης να μπορεί να ψηφίσει ηλεκτρονικά μέσα από το κινητό ή τον υπολογιστή του, με σύνδεση και κωδικούς (ενδεχομένως κωδικούς taxis) και να επιλέξει τον Δήμαρχο και τον Περιφερειάρχη που επιθυμεί.
Το Σύνταγμα, η μυστικότητα της ψήφου & τα προσωπικά δεδομένα
Στην κατεύθυνση αυτή αξίζει να δούμε πως η δημοκρατική ψηφοφορία με βάση το Σύνταγμα εξασφαλίζεται στην ηλεκτρονική ψηφοφορία και μέσα από την δημοκρατική παράδοση και τη νομοθεσία τονίζεται ότι για να έχει δημοκρατική ισχύ η διαδικασία θα πρέπει να τηρούνται κάποιες βασικές αρχές όπου εξασφαλίζουν την λειτουργία της ίδιας της δημοκρατίας:
Η ελευθερία της ψηφοφορίας
Η ανόθευτη επιλογή
Η μυστικότητα και η καθολικότητα
Η μέγιστη δυνατότητα συμμετοχής
Η ψηφοφορία από τον ίδιο τον ψηφοφόρο
είναι τα ζητούμενα κατά την ψηφοφορία και εφόσον μπορούν να εξασφαλιστούν η ηλεκτρονική ψηφοφορία είναι απλά ένα εργαλείο που υποστηρίζει αυτές τις αρχές και άρα αποδεκτό και χρήσιμο.
Με βάση το άρθρο 5 του GDPR Κανονισμού για τα Προσωπικά Δεδομένα καθώς και με όσα κατά καιρούς έχει επισημάνει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αναφορικά με την ηλεκτρονική ψηφοφορία στις εκλογές πανεπιστημιακών, υπαλληλικών και συνδικαλιστικών οργάνων, θα πρέπει να τηρούνται οι αρχές που διέπουν την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων με έμφαση στην ακεραιότητα και την εμπιστευτικότητας κατά την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων των εκλογέων.
Στην κατεύθυνση αυτή το Συμβούλιο της Επικρατείας ήδη με την 519/2015 Απόφαση του επ αφορμή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ανάδειξης πανεπιστημιακών αρχών, έχει περιγράψει τα σημεία εκείνα που πρέπει να τηρούνται ώστε να υπάρχει η τήρηση του Συντάγματος και να εξασφαλίζεται η δημοκρατική διαδικασία στην ψηφοφορία.
Ειδικότερα τα σημεία προσοχής στην ηλεκτρονική ψηφοφορία που όμως είναι εφικτό να τηρηθούν όπως:
η λήψη κατάλληλων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων ασφαλείας
η παρεμπόδιση μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης
η προστασία από διαρροές προσωπικών δεδομένων
η προστασία από καταστροφή, φθορά, απώλεια των δεδομένων
η διασφάλιση της κρυπτογράφησης και ανωνυμοποίησης
αφορούν μεν σε τεχνικές παραμέτρους της διαδικασίας της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, αλλά όμως η τήρηση τους εξαρτά το κατά πόσον η διαχείριση των προσωπικών δεδομένων του καθενός θα είναι νόμιμη και ανάλογη του σκοπού και επίσης κατά πόσον θα εξασφαλίζουν την τήρηση της μυστικότητητας της ψήφου.
Επίσης ενώ οι τεχνικές αυτές παράμετροι οι οποίες αναμένεται να εξειδικευτούν το επόμενο διάστημα από το Υπουργείο Εσωτερικών με βάση και τη νομολογία, αφορούν την ασφάλεια και την προστασία από την πρόσβαση στα δεδομένα της ψηφοφορίας των πολιτών, σημαντικότερο θέμα παραμένει η διασφάλιση της ανεμπόδιστης και μυστικής ψηφοφορίας που εξασφαλίζει το παραβάν.
Διότι στο παραβάν ο καθένας είναι μόνος του με τη συνείδηση του, ενώ στην ηλεκτρονική ψηφοφορία υπάρχει ο κίνδυνος της χρήσης των κωδικών σύνδεσης από τρίτους προς «υποβοήθηση» καθώς και ο εξαναγκασμός σε φανερή ψηφοφορία εξαιτίας κάποιας ανάγκης ή υποχρέωσης κοινωνικής, επαγγελματικής κλπ.
Όμως οι κίνδυνοι αυτοί δεν θα πρέπει να εμποδίσουν τη διαδικασία εξέλιξης διότι θα πρέπει να παραμένει πάντα εφικτή η ψηφοφορία δια ζώσης μέσα στο παραβάν για όποιον το επιθυμεί, συν το γεγονός ότι αν κάποιος θέλει να ψηφίσει ηλεκτρονικά αλλά φοβάται ότι η ψήφος του θα τύχει επίδρασης και πίεσης από τρίτους το ίδιο θα συμβεί και στο παραβάν καθώς οι πιέσεις αυτές ναι μεν δεν θα είναι άμεσες μπροστά του, αλλά δεν θα πάψουν να ισχύουν.
Αντιπροσωπευτικότητα και Συμμετοχή στα κοινά
Είναι γεγονός ότι τα ποσοστά αποχής στις δημοτικές – περιφερειακές εκλογές τείνουν να μεγαλώνουν, ειδικά όταν διεξάγεται δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων δημάρχων ή περιφερειαρχών, και αυτή η αποχή είναι ένα ακόμα σύμπτωμα και απότοκο της ευρύτερης κρίσης των δημοκρατικών θεσμών στην Ελλάδα.
Όμως η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας είναι ένα χρήσιμο εργαλείο και μπορεί κατ’ αρχήν να προσελκύσει όσους για λόγους ανάγκης, υγείας, εργασίας, απόστασης ή άλλους δεν μπορούν να προσέλθουν στο εκλογικό τμήμα την ημέρα των εκλογών.
Επίσης τη στιγμή που κάποιος μπορεί να περάσει ώρες σκρολάροντας από το κινητό του, η δυνατότητα ψηφοφορίας μέσα από αυτό και μάλιστα χωρίς περαιτέρω κόστος για την ανάδειξη των τοπικών αρχών του Δημάρχου, των δημοτικών συμβούλων και αντίστοιχα του
Περιφερειάρχη και των περιφερειακών συμβούλων, μοιάζει ως μία ακόμη ηλεκτρονική διαδικασία.
Η ψηφοφορία στις αυτοδιοικητικές εκλογές και συνολικά η συμμετοχή στη δημοκρατία μέσα από την ηλεκτρονική ψήφο, είναι μία ακόμα διαδικτυακή ηλεκτρονική συναλλαγή, ένα ακόμα σκρολάρισμα και like ή κάτι περισσότερο;
Βέβαια η ώρα της ψηφοφορίας είναι απλά η τελική διαδικασία αποτύπωσης της της επεξεργασίας των προτάσεων που υπάρχουν προς επιλογή, από τον πολίτη ο οποίος με την κρίση και την αντίληψη του καταλήγει να ψηφίζει και αυτό είναι και το βασικό σημείο του κατά πόσον ο πολίτης φτάνει ως εκεί επαρκώς ενημερωμένος και με την κατάλληλη αξιολόγηση.
Σε αυτό το σημείο έρχεται και η συνολική κατάσταση της σχέσης μας με τα social media, δηλαδή όσα βλέπουμε καθημερινά επηρεάζουν και πόσο την επιλογή μας την ώρα της κάλπης, μιας και τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να ψηφίζονται διαφόρων ειδών celebrities ηθοποιοί, τραγουδιστές, αθλητές, δημοσιογράφοι και παίκτες reality shows, όχι τόσο για τις απόψεις και τις προτάσεις τους αλλά κυρίως λόγω της αναγνωρισιμότητας τους.
Άραγε ένας υποψήφιος Δήμαρχος που είναι πιο viral από έναν άλλον ανεβάζοντας reels με περισσότερες προβολές θα μπορέσει να έχει και τις περισσότερες ψήφους μέσα από την ηλεκτρονική ψηφοφορία ;
Η άμεση δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προσώπων μέσα από το κινητό πως θα επιδράσει στη διαμόρφωση προτάσεων και λύσεων που έχει ανάγκη η κάθε περιοχή και τοπική κοινωνία ;
Η επιλογή της διοίκησης των Δήμων και των Περιφερειών όπου έχουν σημαντικές και πολλές αρμοδιότητες και διαχειρίζονται πολλά κονδύλια και αφορούν την ίδια την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής στις πόλεις μας, δεν είναι μία ακόμα συναλλαγή και έγκριση με OTP μέσα από το κινητό, ούτε μία διαδικτυακή ψηφοφορία τύπου eurovizion ή reality show, αλλά μία σημαντική απόφαση συνείδησης και αξιολόγησης, ή τουλάχιστον θα έπρεπε να είναι.
Σε αυτή τη βάση το πολιτικό σύστημα και οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης αλλά και κάθε πολίτης θα πρέπει να εμβαθύνει στην δημοκρατική λειτουργία για την πληροφόρηση, την αξιολόγηση προτάσεων και εν τέλει η ηλεκτρονική ψηφοφορία ως εργαλείο ναι μεν επηρεάζει αυτή την κατάσταση αλλά είναι στο χέρι μας προς ποια κατεύθυνση.
Υπάρχουν δικηγόροι που αντιμετωπίζουν τη νομική επιστήμη ως επάγγελμα και υπάρχουν και εκείνοι που, μέσα από μια ολόκληρη διαδρομή, την υπηρετούν ως υπόθεση αρχών. Ο Μανώλης Φωτάκης ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων, αξιοπρεπής, με μακρά και ιδιαίτερα σημαντική παρουσία στη μάχιμη δικηγορία, ο Μανώλης Φωτάκης έχει πίσω του μια διαδρομή άνω των τεσσάρων δεκαετιών στον νομικό κόσμο.
Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης από Ρεθεμνιώτες γονείς, σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από το 1985 είναι μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, ασκώντας μάχιμη δικηγορία με παρουσία στον Άρειο Πάγο και το Συμβούλιο της Επικρατείας. Παράλληλα, η σχέση του με την Κρήτη παραμένει διαχρονικά ισχυρή: από τα φοιτητικά του χρόνια συμμετείχε ενεργά στη Φοιτητική Ένωση Κρητών, ενώ από το 1977 δραστηριοποιείται στην Παγκρήτιο Ένωση Αθηνών, την οποία έχει υπηρετήσει και ως Γενικός Γραμματέας.
Για εμάς στη «Δικαιοσύνη Σήμερα», ο Μανώλης Φωτάκης δεν είναι άγνωστο πρόσωπο. Έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν στη μακρά πορεία, στην κοινωνική παρουσία και στη σχέση του με τον κρητικό ελληνισμό, σκιαγραφώντας έναν νομικό που συνδυάζει εμπειρία, επιστημονική κατάρτιση και κοινωνική δράση.
Τις τελευταίες ημέρες, όμως, μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις που έχει αναλάβει επανέφερε στο προσκήνιο την παρουσία του: η υπόθεση του Σήφη Βαλυράκη, στην οποία ο Μανώλης Φωτάκης βρίσκεται επί χρόνια στο πλευρό της οικογένειας του αείμνηστου πολιτικού ως πληρεξούσιος δικηγόρος της. Ήδη από τα πρώτα στάδια της υπόθεσης είχε δημόσια αναδείξει στοιχεία και μαρτυρίες που, κατά την πλευρά της οικογένειας, έπρεπε να διερευνηθούν σε βάθος.
Η επιμονή αυτή δεν εμφανίστηκε τώρα. Το 2021, μετά την προσφυγή της οικογένειας, η Εισαγγελέας Εφετών Ευβοίας είχε παραγγείλει την άσκηση ποινικής δίωξης για ανθρωποκτονία από πρόθεση, εξέλιξη την οποία οι δικηγόροι της οικογένειας, Μανώλης Φωτάκης και Κώστας Παπαδάκης, είχαν χαρακτηρίσει τότε ως ανατροπή στην υπόθεση.
Και στη σημερινή δικαστική μάχη, ο Μανώλης Φωτάκης έδωσε το δικό του στίγμα.
Με μια αγόρευση έντονη, τεκμηριωμένη αλλά και βαθιά ανθρώπινη, ανέπτυξε ενώπιον του δικαστηρίου τα στοιχεία στα οποία στηρίζεται η πλευρά της οικογένειας Βαλυράκη, τις καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων και τους ισχυρισμούς της πολιτικής αγωγής για τους χειρισμούς που ακολούθησαν τον θάνατο του πρώην υπουργού. Οι καταγγελίες περί συγκάλυψης αποτελούν θέση της οικογένειας και των συνηγόρων της και έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα δημόσια από τον ίδιο τον κ. Φωτάκη.
Όμως το τέλος της αγόρευσής του ξέφυγε για λίγο από τη στενή γλώσσα των νομικών επιχειρημάτων.
Ο έμπειρος δικηγόρος επέλεξε να μιλήσει για τον άνθρωπο Σήφη Βαλυράκη.
Αναφέρθηκε στην ποίηση και έκλεισε με λόγια γραμμένα από φίλο του Βαλυράκη στην Κρήτη την ημέρα του θανάτου του. Εκεί, η αυστηρότητα του νομικού έδωσε τη θέση της στη συγκίνηση.
«Ποθαίνει, μωρέ, ο Σήφης ο Βαλυράκης; Ακόμη κι αν τονε κουλάντρησε ο χάρος στα μπεντένια του, αυτός θα αποδράσει…»
Ήταν ένα κλείσιμο που φανέρωνε ότι για τον Μανώλη Φωτάκη η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι απλώς ένας ακόμη φάκελος μιας μακράς δικηγορικής καριέρας. Είναι και η υπεράσπιση της μνήμης ενός ανθρώπου με τον οποίο τον συνέδεαν ισχυροί δεσμοί.
Ο Μανώλης Φωτάκης απέδειξε για ακόμη μία φορά γιατί έχει κερδίσει τον σεβασμό μέσα από τόσα χρόνια μάχιμης δικηγορίας: με προετοιμασία, επιμονή, γνώση του φακέλου και, πάνω απ’ όλα, με την πεποίθηση ότι μέχρι να ειπωθεί η τελευταία λέξη από τη Δικαιοσύνη, κάθε στοιχείο πρέπει να εξεταστεί και κάθε φωνή να ακουστεί.
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη «περγαμηνή» για έναν δικηγόρο: να παραμένει μαχητής μέσα στην αίθουσα, χωρίς να χάνει τον άνθρωπο έξω από αυτήν.
Ένα διαφορετικό «μάθημα», έξω από τις σχολικές αίθουσες και δίπλα στα αδέσποτα ζώα, θα έχουν και φέτος τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν μαθητές από ολόκληρη την Αττική, καθώς το ΔΙΚΕΠΑΖ ανοίγει ξανά τις εγκαταστάσεις του στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Μετά τη μεγάλη ανταπόκριση που καταγράφηκε την περασμένη σχολική χρονιά, ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρης Γουρδομιχάλης γνωστοποίησε ότι το Διαδημοτικό Κέντρο Περίθαλψης Αδέσποτων Ζώων είναι έτοιμο να υποδεχθεί και φέτος σχολεία όλων των βαθμίδων, συνεχίζοντας τις δράσεις φιλοζωίας και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά τη φροντίδα και την περίθαλψη των αδέσποτων ζώων και, κυρίως, να αντιληφθούν στην πράξη τι σημαίνει υπεύθυνη στάση απέναντι στα ζώα και στο περιβάλλον.
Με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, τους Περιφερειακούς Διευθυντές, τους Διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αλλά και τους δημάρχους των 23 δήμων-μελών του ΠΕΣΥΔΑΠ, ο Γρηγόρης Γουρδομιχάλης ενημερώνει ότι οι εγκαταστάσεις του ΠΕΣΥΔΑΠ και του ΔΙΚΕΠΑΖ μπορούν να φιλοξενήσουν εκπαιδευτικά προγράμματα, ενημερωτικές δράσεις και οργανωμένες σχολικές επισκέψεις.
Η φετινή πρόσκληση δεν ξεκινά από το μηδέν. Την προηγούμενη χρονιά δεκάδες σχολεία όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων πέρασαν τις πύλες του ΔΙΚΕΠΑΖ, ενώ στις εγκαταστάσεις βρέθηκαν ακόμη και μεταπτυχιακοί φοιτητές.
Έτσι, το Κέντρο εξελίσσεται σταδιακά, πέρα από τον βασικό του ρόλο στην περίθαλψη των αδέσποτων ζώων, και σε χώρο βιωματικής εκπαίδευσης, όπου οι μαθητές μπορούν να έρθουν σε άμεση επαφή με ζητήματα φιλοζωίας, βιοποικιλότητας και προστασίας του περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαμόρφωση φιλοζωικής συνείδησης από τις μικρές ηλικίες. Η εγκατάλειψη, η κακοποίηση και η αδιαφορία απέναντι στα ζώα δεν αντιμετωπίζονται μόνο με νόμους και κυρώσεις. Απαιτούν πάνω απ’ όλα παιδεία.
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ, ο φορέας έχει ήδη καταρτίσει και είναι έτοιμος να υποστηρίξει εκπαιδευτικά προγράμματα με στόχο «την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών απέναντι στη βιοποικιλότητα και τις διάφορες μορφές ζωής», αλλά και την ενεργό συμμετοχή τους σε πρωτοβουλίες φιλοζωίας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, λοιπόν, το ΔΙΚΕΠΑΖ απευθύνει εκ νέου ανοιχτή πρόσκληση στην εκπαιδευτική κοινότητα της Αττικής.
Γιατί ίσως ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που μπορεί να πάρει ένα παιδί δεν βρίσκεται σε κάποιο σχολικό βιβλίο: είναι ο σεβασμός στη ζωή, η υπευθυνότητα και η φροντίδα απέναντι σε εκείνους που δεν μπορούν να ζητήσουν μόνοι τους βοήθεια.
Μια νέα σελίδα ανοίγει για τη σχολική κοινότητα του Ιλίου, με το 8ο Γυμνάσιο να αποκτά πλέον το δικό του νέο, σύγχρονο κτίριο στην οδό Αγίας Λαύρας.
Στην τελετή εγκαινίων έδωσε το «παρών» ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών Μπάμπης Αλεξανδράτος, μαζί με τον Περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά, τη Δήμαρχο Ιλίου Ανδριάνα Αλεβίζου, καθώς και εκπροσώπους της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης και της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Η έναρξη λειτουργίας του νέου σχολικού συγκροτήματος αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την περιοχή, καθώς έρχεται να δώσει λύση σε μια πολυετή ανάγκη σχολικής στέγασης, προσφέροντας σε μαθητές και εκπαιδευτικούς σύγχρονους, ασφαλείς και λειτουργικούς χώρους.
Το έργο υλοποιήθηκε από τις Κτιριακές Υποδομές Α.Ε., με χρηματοδότηση μέσω του Προγράμματος «Αττική 2021-2027», ενισχύοντας έμπρακτα την προσπάθεια αναβάθμισης των εκπαιδευτικών υποδομών στη Δυτική Αθήνα.
Ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία της επένδυσης στην Παιδεία έκανε ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών Μπάμπης Αλεξανδράτος, επισημαίνοντας ότι κάθε έργο που βελτιώνει το σχολικό περιβάλλον αποτελεί ουσιαστικά μια επένδυση στο μέλλον των παιδιών.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας της Περιφέρειας Αττικής με τους Δήμους και τους αρμόδιους φορείς, ώστε να προχωρούν παρεμβάσεις που έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα μαθητών, εκπαιδευτικών και οικογενειών.
«Εύχομαι στο 8ο Γυμνάσιο Ιλίου μια δημιουργική και επιτυχημένη πορεία. Το νέο του σχολείο να γεμίσει γνώση, δημιουργία και χαμόγελα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Αλεξανδράτος.
Το νέο 8ο Γυμνάσιο δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα κτίριο. Είναι ένας νέος χώρος γνώσης και δημιουργίας, που καλείται από εδώ και πέρα να γεμίσει με τις φωνές, τα όνειρα και τις φιλοδοξίες των μαθητών του, δίνοντας στην εκπαιδευτική κοινότητα του Ιλίου τις υποδομές που δικαιούται.