Μεγάλες αλλαγές έρχονται από την 1η Ιανουαρίου 2021 στις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς στις 31.12.2020 λήγει η μεταβατική περίοδος που είχε οριστεί με τη Συμφωνία Αποχώρησης στις αρχές του 2020.
Ακόμη και μετά την επί της αρχής Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΗΒ-ΕΕ (Trade and Cooperation Agreement, TCA) της 24ης Δεκεμβρίου, αναμένεται ότι θα προκύψουν νέα δεδομένα με τον νέο χρόνο, καθώς το ΗΒ θα βγει από την Ενιαία Αγορά και την τελωνειακή ένωση της ΕΕ, ιδίως στους τομείς του εμπορίου, των δασμών, των οδικών μεταφορών, των τελωνειακών διαδικασιών και των συνοριακών ελέγχων, προσώπων και εμπορευμάτων, καθώς και σε θέματα φορολογικά, υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά.
Παρόλο που οι εθνικές προετοιμασίες εξαρτώνται και είναι άρρηκτα δεμένες με τις προετοιμασίες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάστηκε όλο το προηγούμενο διάστημα με εντατικούς ρυθμούς, για να μετριάσει τις άμεσες συνέπειες της αποχώρησης του ΗΒ από την Ενιαία Αγορά και την Τελωνειακή Ένωση της ΕΕ, είτε επιτυγχανόταν συμφωνία τελικά είτε όχι.
Ειδικότερα, στόχος της ελληνικής κυβέρνησης ήταν:
– να είναι έτοιμα τα εθνικά νομοθετικά και διοικητικά μέτρα εκτάκτου ανάγκης που θα μπορούσαν να τεθούν άμεσα σε ισχύ, εφόσον δεν επιτυγχανόταν τελικά συμφωνία.
– να εφαρμοστούν πλήρως και εγκαίρως όσες πρόνοιες της Συμφωνίας Αποχώρησης τεθούν σε ισχύ την 1.1.2021 και
– να ενημερωθούν επαρκώς πολίτες και επιχειρήσεις για τις αλλαγές που θα προκύψουν στο τέλος της μεταβατικής περιόδου, με ή χωρίς συμφωνία.
Στο πλαίσιο αυτό, οι παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης κινήθηκαν σε τρεις άξονες: νομοθετικό, διοικητικό και ενημέρωσης ενδιαφερομένων πολιτών και επιχειρήσεων.
Α) Νομοθετική προετοιμασία
ΟΝόμος 4652/2020 για το Brexitκατατέθηκε από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη και υιοθετήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2020, ρυθμίζοντας τα βασικά θέματα εθνικής αρμοδιότητας που προκύπτουν από την θέση σε ισχύ της Συμφωνίας Αποχώρησης (δικαιώματα πολιτών, θέματα διαχωρισμού). Επιπλέον, προβλέπει την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της ΑΑΔΕ, για να αντιμετωπισθούν καθυστερήσεις και προβλήματα στις εμπορικές και τελωνειακές διαδικασίες στο τέλος της μεταβατικής περιόδου. Περιλαμβάνει επίσης πρόνοιες για την περίπτωση μη συμφωνίας αποχώρησης(σενάριο no deal) στον χρηματοπιστωτικό, τουριστικό, ασφαλιστικό και μεταφορικό τομέα.
Κατ’ εξουσιοδότηση του ανωτέρω νόμου (N. 4652/2020), υιοθετήθηκε, στις 19 Οκτωβρίου 2020,ΚΥΑ και ερμηνευτικές εγκύκλιοι των Υπουργείων Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης για τα δικαιώματα διαμονής των Βρετανών δικαιούχων της Συμφωνίας Αποχώρησης.
Ταυτόχρονα εκδόθηκεεγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας για θέματα συντονισμού κοινωνικής ασφάλισης, που στηρίζεται απευθείας στα σχετικά άρθρα της Συμφωνίας Αποχώρησης.
Στοτελευταίο νομοσχέδιο του 2020 που κατέθεσε το Υπουργείο Υγείας και ψηφίσθηκε 21/12/2020 (για τον COVID19), προβλέφθηκαν και οι ακόλουθες τροπολογίες :
– δυνατότητα υιοθέτησης ξεχωριστών ΚΥΑ (Υπουργοί Οικονομικών, Εξωτερικών, Υγείας και Εργασίας) για την συνέχιση του συντονισμούκοινωνικής ασφάλισης και ιατροφαρμακευτικής κάλυψης για τους δικαιούχους της Συμφωνίας Αποχώρησης και
– τροπολογία που θα επέτρεπε την αδιάλειπτη συνέχιση παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μέχρι 31.12.2021 για την περίπτωση που δεν επιτυγχάνετο συμφωνία (σενάριο no deal).
Επιπλέον είναι έτοιμηΚΥΑ του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών (και σχετική ανταλλαγή επιστολών μεταξύ Ελλάδας και ΗΒ) ώστε να ρυθμισθεί εθνικά η ανταλλαγή αδειών οδήγησης χωρίς επανεξέταση προσόντωντων Βρετανών υπηκόων στην Ελλάδα και των Ελλήνων υπηκόων στο ΗΒ, σε περίπτωση που το θέμα δεν ρυθμιστεί για όλους τους πολίτες της ΕΕ από την Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΗΒ-ΕΕ.
Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής υιοθέτησετροπολογία που διατηρεί στο ελληνικό νηολόγιο πλοία βρετανικών συμφερόντων μέχρι το 2024 με δυνατότητα παράτασης, προκειμένου να έχουν τον χρόνο να ακολουθήσουν τις διαδικασίες που απαιτούνται για να παραμείνουν στο ελληνικό νηολόγιο.
Τέλος, μεΚΥΑ του Υπουργείου Εξωτερικών και των συναρμοδίων Υπουργείων, θα συσταθούν άμεσα δύο διυπουργικές Ομάδες Παρακολούθησης Έργου, που θα επιλύουν ανακύπτοντα προβλήματα για τα δικαιώματαπολιτών και για ζητήματα πνευματικήςιδιοκτησίας και γεωγραφικώνενδείξεων, όπως προβλέπονται στη Συμφωνία Αποχώρησης και την πρόσφατη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΗΒ-ΕΕ.
Β) Διοικητική προετοιμασία (σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο)
Για την καλύτερη ενημέρωση και ετοιμότητα της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης ως προς το τι θα ισχύσει στο τέλος της μεταβατικής περιόδου, το Υπουργείο Εξωτερικών εντατικοποίησε από τον Ιούνιο 2020 τον συντονισμό των συναρμόδιων υπουργείων και φορέων, μέσω συντονιστικών τηλεδιασκέψεων. Στόχος ήταν να διαπιστώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα το επίπεδο προετοιμασίας των υπουργείων, να εξετάζονται πιθανά προβλήματα σε κάθε τομέα ξεχωριστά και να λαμβάνονται αποφάσεις για τα απαιτούμενα νομοθετικά, διοικητικά, τεχνικά, οργανωτικά και ενημερωτικά μέτρα.
Οι τηλεδιασκέψεις αυτές έγιναν μεταξύ Ιουνίου και Νοεμβρίου 2020, αρχικά μεταξύ του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών κ. Βαρβιτσιώτη, που είχε ρόλο επικεφαλής συντονιστή ως αρμόδιος υπουργός για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις και το Brexit, και των Γενικών Γραμματέων των Υπουργείων. Στη συνέχεια, ακολούθησε σειρά 13 θεματικών τηλεδιασκέψεων της διυπουργικής επιτροπής Brexit.
Παράλληλα, πλήθος τηλεδιασκέψεων και συναντήσεων έλαβαν χώρα μεταξύ αφενός των ελληνικών υπηρεσιών και αφετέρου των βρετανικών και ευρωπαϊκών οργανισμών, ώστε τα στελέχη της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης να λύσουν απορίες και να παρακολουθήσουν βέλτιστεςπρακτικές για την καλύτερη εφαρμογή των συμβατικών και διοικητικών υποχρεώσεων της χώρας.
Έτσι, μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί, υπό τον συντονισμό του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών κ. Βαρβιτσιώτη:
– 2τηλεδιασκέψεις με Γενικούς Γραμματείς των Υπουργείων.
– 1 τηλεδιάσκεψη ολομέλειας διυπουργικής επιτροπής για το Brexit
– 13 θεματικές τηλεδιασκέψεις της διυπουργικής επιτροπής Brexit
– 1 τηλεδιάσκεψη της διυπουργικής Επιτροπής με τους αρμοδίους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προετοιμασία των κρατών-μελών ενόψει του τέλους της μεταβατικής περιόδου,
– 1 e-workshop της διυπουργικής επιτροπής Brexit με την Βρετανική πλευρά για τα δικαιώματα των πολιτών.
– 4 τηλεδιασκέψεις της Ομάδας FREEMO
– 6 συναντήσεις/τηλεδιασκέψεις των Ειδικών Επιτροπών της Συμφωνίας Αποχώρησης
– 2 συναντήσεις/τηλεδιασκέψεις της Διοικητικής Επιτροπής της ΕΕ για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης
– 2 τηλεδιασκέψεις της βρετανικής ΥΠΑ με την Ελληνική ΥΠΑ.
Ενδεικτικά, μεταξύ των θεμάτων που εξετάσθηκαν:
τα δικαιώματα Βρετανών υπηκόων στην Ελλάδα και Ελλήνων υπηκόων στο ΗΒ
οι τελωνειακές και φορολογικές διαδικασίες μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου,
οι αλλαγές στις αεροπορικές, οδικές (εμπορευματικές και επιβατικές), σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές,
οι επιπτώσεις στον τουριστικό τομέα
οι επιπτώσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα
οι επιπτώσεις στην πνευματική ιδιοκτησία και τις γεωγραφικές ενδείξεις
η διαχείριση των εμπορευματικών ροών από και προς το ΗΒ
η μελλοντική αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε περίπτωση μη συμφωνίας (nodeal)
τα θέματα εκπαίδευσης και πολιτισμού,
τα θέματα ψηφιακής πολιτικής
τα θέματα ενέργειας, περιβάλλοντος και κλίματος, κλπ.
Γ) Ενημέρωση ενδιαφερομένων πολιτών και επιχειρήσεων
Για την προετοιμασία των Ελλήνων πολιτών και των ελληνικών επιχειρήσεων ενόψει της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου, το Υπουργείο Εξωτερικών:
Συνδιοργάνωσε, το 2019,με την Κεντρική Ένωση Εμπορικών Επιμελητηρίων Ελλάδος, το ΕΒΕΑ και το ΕΒΕΘ 3 ημερίδες για την προετοιμασία των ελληνικών επιχειρήσεων για το no deal σενάριο, με τη συμμετοχή της Αναπληρώτριας Γενικής Γραμματέως της Ευρ. Επιτροπής κας Gauer, του ΑΝΥΠΕΞ κ. Βαρβιτσιώτη και του ΥΦΥΠΕΞ κ. Φραγκογιάννη.
Διοργάνωσε, το 2020,τρία e–webinars, σε συνεργασία με τις αρμόδιες τελωνειακές και συνοριακές αρχές του ΗΒ, για την παρουσίαση του νέου τελωνειακού μοντέλου του ΗΒ που θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται από 1.1.2021.
Δημιούργησε την ιστοσελίδαBrexit.gov.gr, την οποία ανανεώνεισυνεχώς με πληροφορίες για το Brexit και μέσω της οποίας απαντά σε ερωτήματα πολιτών (Βρετανών και Ελλήνων) και επιχειρήσεων.
Αναρτά επίσης συχνά στον ιστότοποAgora πληροφόρηση για τις επιχειρήσεις, μέσω του Γραφείου ΟΕΥ Λονδίνου. Επιμέρους θεματικές πληροφορίες έχουν αναρτηθεί και στις ιστοσελίδες άλλων υπουργείων και φορέων (YΠΡΟΠΟ, Μετανάστευσης, Μεταφορών, ΑΑΔΕ, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Γενικό Χημείο Κράτους κλπ), με το banner του Brexit.gov.gr.
Εντός Ιανουαρίου – Ιουνίου 2021 θα τρέξει καιψηφιακή ενημερωτική καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους Βρετανούς πολίτες στην Ελλάδα.
Εντός του Ιανουαρίου 2021, σχεδιάζεται να πραγματοποιηθείe–conference ή ψηφιακή ενημερωτική καμπάνια προς ενημέρωση των επιχειρήσεων για το τι θα ισχύσει τελικώς στις τελωνειακές και λοιπές διαδικασίες, βάσει της πρόσφατης εμπορικής συμφωνίας ΗΒ-ΕΕ.
Για τις πρώτες εβδομάδες του Ιανουαρίου 2021, θα λειτουργήσειHelpline της Ευρ. Επιτροπής και αντίστοιχο helpline στο Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Προστασίας Πολίτη, το Υπουργείο Μετανάστευσης και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για την ενημέρωση πολιτών και επιχειρήσεων.
Η επί της αρχής συμφωνία ΕΕ-ΗΒ που υπεγράφη στις 24 Δεκεμβρίου έχει χαιρετιστεί από το Υπουργείο Εξωτερικών, καθώς θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία μιας νέας δυνατής εταιρικής σχέσης και, όπως δήλωσε μετά την ανακοίνωσή της, τόσο ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών κ. Βαρβιτσιώτης, όσο και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με αυτή η Ευρώπη προχωράει μπροστά, καθώς πρόκειται για μία ιστορική εμπορική συμφωνία και θα αποτελέσει την βάση για μία αμοιβαίως επωφελή συνεργασία των δύο πλευρών στο μέλλον. Αντιθέτως, ένα no deal, θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για το εμπόριο, την οικονομία, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα, αποβλέποντας στην ενίσχυση της συνεργασίας με το Ηνωμένο Βασίλειο σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και στη μετα-Brexit εποχή, συνεχίζει τις διμερείς διαβουλεύσεις της με τη βρετανική πλευρά. Στο πλαίσιο αυτό, ήδη έχουν προχωρήσει πρωτοβουλίες, όπως το Σχέδιο Δράσης για την μετανάστευση και σχέδιο δράσης για την άμυνα, ενώ αξιολογείται η δυνατότητα αναθεώρησης (α) της μορφωτικής και πολιτιστικής συμφωνίας Ελλάδας-ΗΒ του 1953, (β) της συμφωνίας Ελλάδας-ΗΒ για τον τομέα της ναυτιλίας και (γ) της συμφωνίας αποφυγής διπλής φορολογίας.
«Πατέρα δεν ανήκεις πλέον σε εμάς, ανήκεις στην ιστορία», είπε ο γιος του, Μιλιτάδης
Με στρατιωτικές τιμές τελείται στις 12:00 στη Μητρόπολη Αθηνών η κηδεία του Γιάννη Βαρβιτσιώτη, ενός εκ των ιστορικών στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, ο οποίος έφυγε από τη ζωή την Κυριακή 2 Αυγούστου, στο σπίτι του στην Αθήνα, ανήμερα των 93ων γενεθλίων του.
Τον επικήδειο λόγο για τον Γιάννη Βαρβιτσιώτη, που είχε διατελέσει υπουργός σε καίριες θέσεις όπως το υπουργείο Άμυνας, εκφώνησε ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Λίγο πριν τη μία το μεσημέρι, ολοκληρώθηκε η εξόδιος ακολουθία και στο βήμα ανέβηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για να εκφωνήσει τον επικήδειο λόγο, σε πολύ συγκινητικό κλίμα.
Μεταξύ άλλων ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είπε: «Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν φτιαγμένος από εκείνο το σπάνιο μέταλλο μιας άλλης εποχής…Υπήρξε ο τελευταίος εκπρόσωπος μιας σχολής που αντιλαμβανόταν την πολιτική όχι ως κάτι πρόσκαιρο, αλλά έχοντας αρχές και αξίες.
Σεβαστέ μας Γιάννη, μας αφήνεις βαριά κληρονομιά. Την ευθύνη απέναντι στην πατρίδα, την αφοσίωση σε αξίες, κυρίως όμως μια βαθιά πολιτική ευγένεια που τόσο μας λείπει αυτές τις εποχές. Για όλα αυτά η Ελλάδα αλλά και η μεγάλη μας παράταξη, η Νέα Δημοκρατία θα σε ευχαριστεί.0
Στη μακρά πορεία του ανέλαβε όποια θέση του ζητήθηκε και ήταν παρών σε όποια μάχη και αν χρειάστηκε να δώσει. Με ξεχωριστή την αναθεώρηση του Συντάγματος του 1961», είπε και μοιράστηκε και προσωπικές ιστορίες με τον πολιτικό που έφυγε από τη ζωή.
Έπειτα, με δάκρυα στα μάτια και λυγίζοντας πολλές φορές από τη συγκίνηση, ο γιος του Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, εκφώνησε επικήδειο, στον οποίο τόνισε μεταξύ άλλων ότι «ήσουν παρών όχι στα καθημερινά, αλλά στα σημαντικά», ενώ τόνισε ότι οι περισσότεροι τον αποχαιρετούν όχι μόνο για τον πολιτικό του βίο αλλά για τον χαρακτήρα του.
«Πατέρα έζησες μία ζωή γεμάτη, με αγώνες με ευθύνη με προσφορά. Κι έφυγες έχοντας κερδίσει κάτι πολύ πιο σημαντικό από το οποιοδήποτε αξίωμα. Τον σεβασμό φίλων και αντιπάλων, την εκτίμηση όσων συνεργάστηκαν μαζί σου, την αγάπη της οικογένειάς σου. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο παράσημό σου. Και έφτασες εδώ κουβαλώντας μία τεράστια απώλεια που ποτέ δεν ξεπέρασες, της μητέρας μας, της αγαπημένης σου Σόφης. Με την απώλειά της έδειξες πόσο πολύ την αγαπούσες, στη φωτογραφία που σε συντρόφευε απέναντι στο τραπέζι σου όταν έτρωγες κάθε μεσημέρι μόνος. Δε μιλούσε στους άλλους για τον πόνο του. Την είχε πάντα μέσα στην καρδιά του και δάκρυζε στους ήχους του «μάτια μπλε» που της αφιέρωνε. Και θέλω να πιστεύω οτι σήμερα ξανασυναντιούνται…μας άφησε με την ευχή να μείνουμε ενωμένοι. Έφυγες όπως επιθυμούσες, στο σπίτι σου. Πατέρα δεν ανήκεις πλέον σε εμάς, ανήκεις στην ιστορία…», είπε ακόμη με λυγμούς ο γιος του, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης.
Σπαρακτικός ήταν και ο επικήδειος των εγγονών του, που μοιράστηκαν ιστορίες βαθιά συγκινημένες, μη μπορώντας να τον εκφωνήσουν από τα δάκρυα.
Η ταφή πραγματοποιείται στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.
Στεφάνια έστειλαν νωρίτερα μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, οι υπουργοί οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, Εργασίας Νίκη Κεραμέως, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, οι υφυπουργοί Παύλος Μαρινάκης, Θανάσης Δαβάκης, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Δημήτριος Χούπης, ο επίτιμος αρχηγός Κωνσταντίνος Φλώρος.
Τυλιγμένο με την ελληνική σημαία το φέρετρο
Στελέχη της Νέας Δημοκρατίας αλλά και πρόσωπα από τον πολιτικό χώρο γενικότερα, κατέφτασαν στην Μητρόπολη Αθηνών για να αποχαιρετήσουν τον τελευταίο μέλος της Βουλής του 1961.
Λίγο πριν τις 12, έφτασε στη Μητρόπολη Αθηνών και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αλλά και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κω
Λίγο μετά τις 11:30 στη Μητρόπολη έφτασε ο πρώην υπουργός και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας αλλά και ο πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος.
Λίγα λεπτά αργότερα, έφτασε και ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος αφού συλλυπήθηκε την οικογένεια, αποχώρησε.
Στη Μητρόπολη έφτασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, ο Τάκης Θεοδωρικάκος, o Άδωινς Γεωργιάδης, ο Βασίλης Σπανάκης και άλλα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας.
Στην Μητρόπολη Αθηνών έφτασε και η σύζυγος του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκης, Μαρέβα Γκραμπόφσκι.
Ποιος ήταν ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης
Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 2 Αυγούστου 1933, με καταγωγή από τη Λακωνία, την οποία διατήρησε σε όλη του τη ζωή ως σταθερό σημείο αναφοράς. Φοίτησε στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών, σπούδασε Νομική στην Αθήνα και συνέχισε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ, με ειδίκευση στο Εταιρικό Δίκαιο. Το 1960 αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και άρχισε να ασκεί τη δικηγορία.
Η γνωριμία του με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή υπήρξε καθοριστική για την πολιτική του πορεία. Ο ιδρυτής της ΕΡΕ, ο οποίος γνώριζε τον πατέρα του, Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, του ανέθεσε αρχικά να συντάσσει εισηγήσεις προς κυβερνητικούς παράγοντες και λίγο αργότερα τον επέλεξε ως υποψήφιο βουλευτή στη Β΄ Αθηνών.
Πρωτοεξελέγη το 1961, σε ηλικία 28 ετών, και υπήρξε το τελευταίο εν ζωή μέλος εκείνης της Βουλής. Η πολιτική του παρουσία διακόπηκε βίαια από τη δικτατορία, κατά τη διάρκεια της οποίας συνελήφθη και φυλακίστηκε, πληρώνοντας, όπως σημείωσε η Νέα Δημοκρατία, «το τίμημα της προσήλωσής του στη Δημοκρατία».
Από την ΕΡΕ στην πρώτη Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ
Μετά τη Μεταπολίτευση, ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν μέλος της πρώτης Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας το 1974. Εκλεγόταν ανελλιπώς έως το 2004, αρχικά ως βουλευτής Β΄ Αθηνών και στη συνέχεια ως βουλευτής Επικρατείας, ενώ από το 2004 έως το 2009 υπηρέτησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στην πολυσχιδή κυβερνητική του διαδρομή ανέλαβε σειρά κρίσιμων χαρτοφυλακίων. Διετέλεσε υφυπουργός Εσωτερικών στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, υφυπουργός Εξωτερικών, υπουργός Εμπορίου, υπουργός Παιδείας, υπουργός Εθνικής Αμυνας και υπουργός Δικαιοσύνης.
Υπηρέτησε ως υπουργός Εθνικής Αμυνας τόσο στην κυβέρνηση συνεργασίας του Τζαννή Τζαννετάκη το 1989 όσο και στις κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη την περίοδο 1990-1993. Το 1991, επί της υπουργίας του, καθιερώθηκαν οι Διαμνημονεύσεις που απονέμονται σε αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων και σε διακεκριμένους πολίτες.
Διετέλεσε ακόμη αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και επί σειρά ετών πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής».
Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ήταν παντρεμένος με τη Σόφη Βαρβιτσιώτη, που έφυγε από τη ζωή το 2015.
Οι δυο τους απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον πρώην υπουργό Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, τον σύμβουλο επικοινωνίας και συνιδρυτή της V+O Θωμά Βαρβιτσιώτη, τον αρχιτέκτονα Κωνσταντίνο Βαρβιτσιώτη και τη δημοσιογράφο Ελένη Βαρβιτσιώτη.
Το ιστορικό στέλεχος της ΝΔ έφυγε στις 15:30 ήσυχα στο σπιτι του στην Αθήνα – Μάλιστα σήμερα είχε τα γενέθλιά του
Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 93 ετών άφησε ο πρώην υπουργός Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, επί δεκαετίες πρωταγωνιστικό στέλεχος της ΕΡΕ και της ΝΔ, έναν άνθρωπο που για δεκαετίες θήτευσε κοντά στον Κωνσταντίνο Καραμανλή και ανέλαβε κρίσιμες θέσεις στην πολιτική του διαδρομή. Ήταν στην πραγματικότητα η «ζωντανή ιστορία» της ΝΔ και ένας από τους ελάχιστους εν ζωή προδικτατορικούς βουλευτές.
Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης είχε ταλαιπωρηθεί τα τελευταία χρόνια από αρκετά προβλήματα υγείας που είχαν περιορίσει σημαντικά την κινητικότητα του. Το πνεύμα του πάντως παρέμενε αδάμαστο, ενώ έχει συμβάλλει καθοριστικά στην καταγραφή της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας μέσα από τα απομνημονεύματα του «Όπως τα έζησα» κατέγραψε μια κρίσιμη περίοδο από το 1961 έως το 1993. Ο ίδιος αποσύρθηκε οριστικά από την ενεργό πολιτική ως επικεφαλής των ευρωβουλευτών της ΝΔ μετά το 2009, παρέμεινε όμως πολιτικά ενεργός και παρενέβαινε σποραδικά στις πολιτικές εξελίξεις.
Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης έφυγε ήσυχα σήμερα το μεσημέρι, περιστοιχισμένος από τα παιδιά του. Ο Μιλτιάδης που χρημάτισε χρόνια ως υπουργός, ο Θωμάς που σταδιοδρομεί στον χώρο της επικοινωνίας, η Ελένη που δημοσιογραφεί με επιτυχία στους FT και στον ΣΚΑΪ αυτή την περίοδο και ο Κωνσταντίνος που ως αρχιτέκτονας ξέφυγε από την πατριαρχική «κατεύθυνση» προς τον χώρο της πολιτικής ήταν τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της σχέσης ζωής που είχε ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης με τη Σόφη Λαναρά, τη γυναίκα που γνώρισε το μακρινό 1967 στη Βουλιαγμένη και έζησαν μαζί για πέντε δεκαετίες, μέχρι την εκδημία της το 2015.
Κατά διαβολική σύμπτωση, ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης είχε σήμερα τα γενέθλια του, καθώς είχε γεννηθεί σαν σήμερα πριν από 93 χρόνια, το μακρινό 1933. Μοίραζε τον χρόνο του μεταξύ του αγαπημένου του Μυστρά και του σπιτιού του στη Φιλοθέη, όπου βρισκόταν την τελευταία περίοδο λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε.
Ποιος ήταν ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης
Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 2 Αυγούστου του 1933. Ήταν νομικός και πολιτικός που διετέλεσε επί σειρά ετών βουλευτής της ΕΡΕ και της Νέας Δημοκρατίας, υπουργός, ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας (1993 – 1997).
Υπήρξε μία από τις μακροβιότερες και πιο έμπειρες πολιτικές προσωπικότητες της μεταπολεμικής Ελλάδας, με κοινοβουλευτική παρουσία που εκτείνεται σε περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Ήταν ο ένας από τους δύο τελευταίους εν ζωή βουλευτές της ΕΡΕ και το τελευταίο εν ζωή μέλος της Βουλής του 1961.
Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ της τότε Δυτικής Γερμανίας, με ειδίκευση στο Εταιρικό Δίκαιο. Με την επιστροφή του στην Αθήνα άρχισε να δικηγορεί και το 1960 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κατόπιν εισηγήσεως του καθηγητή Κωνσταντίνου Ρόκα. Την εποχή εκείνη γνωρίζεται με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, γνώριμο του πατέρα του Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, που είχε διατελέσει βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος, ο οποίος και του ανέθεσε να συντάξει σχετικές εισηγήσεις προς κυβερνητικούς παράγοντες, ενώ λίγο αργότερα τον ορίζει υποψήφιο βουλευτή της ΕΡΕ στη Β΄ Περιφέρεια Αθηνών.
Στις εκλογές του 1961 εξελέγη βουλευτής, επανεκλεγείς και στις εκλογές του 1963, του 1964 και στις υπόλοιπες που ακολούθησαν (στη Β΄ Αθηνών από το 1974 ως και το 1996 και Επικρατείας το 2000).
Την περίοδο της Δικτατορίας, και συγκεκριμένα ένα χρόνο μετά την επιβολή της, τον Ιούλιο του 1968, μαζί με άλλους βουλευτές, αρχίζει να προσυπογράφει ανακοινώσεις περί επανόδου της χώρας στη δημοκρατική ομαλότητα. Οι Αρχές του απαγορεύουν την έξοδο από τη χώρα, οπότε σε συνεννόηση με τους Γ. Ράλλη και Π. Παπαληγούρα συνδέεται με κλιμάκιο της οργάνωσης «Ελεύθεροι Έλληνες». Η σύνδεση όμως αυτή αποκαλύφθηκε και στις 9 Οκτωβρίου συνελήφθη. Μετά από ανάκριση που ακολούθησε στο ΕΑΤ/ΕΣΑ περιορίστηκε επί ένα πεντάμηνο σε πλήρη απομόνωση.
Μετά την μεταπολίτευση, συμμετείχε ως υφυπουργός Εσωτερικών στη Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας 1974 και στις εκλογές του ίδιου έτους εκλεγείς και πάλι, με την Νέα Δημοκρατία ανέλαβε ακολούθως υφυπουργός Εξωτερικών (1974 – 1975), υπουργός Εμπορίου (1975 – 1977), υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (1977-1980), υπουργός Εθνικής Αμύνης (Κυβέρνηση Συνεργασίας, 1989), Εμπορίου (Οικουμενική Κυβέρνηση, 1989), Εθνικής Άμυνας (1990-1993), Δικαιοσύνης (1992).
Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (1985-1996) και αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας (1994-1997). Το 1989 τάχθηκε κατά της παραπομπής του Ανδρέα Παπανδρέου.
Στην πολιτική του καριέρα διετέλεσε γραμματέας του προεδρείου της Βουλής (1961-1963), γραμματέας της επιτροπής αναθεώρησης του Συντάγματος (1963) και κοσμήτορας της Βουλής (1965-1967). Υπήρξε μόνιμο μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στις εργασίες σύνδεσης Ελλάδας με την ΕΟΚ την περίοδο 1962-1967, λαμβάνοντας επίσης μέρος σε κοινοβουλευτικές ομάδες του ΝΑΤΟ.
Από τον Ιανουάριο του 1998 μέχρι τον Αύγουστο του 2010 διετέλεσε πρόεδρος του «Ινστιτούτου Κ. Καραμανλής», ενώ ένα χρόνο πριν, τον Μάιο του 2009 εγκατέλειψε την πολιτική μετά από 48 χρόνια πολιτικής καριέρας.
Έγραψε πολλές μελέτες νομικού και πολιτικού περιεχομένου, οι κυριότερες των οποίων είναι: «Η ονομαστική μετοχή» (1960), «Η ΕΟΚ και το Εταιρικόν Δίκαιον» (1970), «Η αλλαγή στο εδώλιο» (1984), «Αποκατάσταση Ιστορικών Αληθειών» (1985),«Η αλήθεια για το παρελθόν πυξίδα για το μέλλον» (1989), «Συνταγματικοί Προβληματισμοί» (1993),«Η Ελλάδα Μπροστά στο 2000: Ένα Νέο Συνταγματικό Πλαίσιο» (1998), «Η Βουλευτική Ασυλία» (2000), «Οι Τρεις Απειλές του Αιώνα» (2002), «Πολιτι(στι)κή φωτογραμμετρία» (2005), «Η Μεταναστευτική Πολιτική της Ευρώπης» (2006), «Η Αναγκαία Αναθεώρηση» (2006), «Τυφλοί στρατοί-Η Δύση και η Απειλή του Ισλαμικού Φονταμενταλισμού» (2008), «Αναζητώντας την Τέχνη» (2008)και τη δίγλωσση έκδοση «5 Χρόνια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2004-2009» (2009). Έχει γράψει πολλά άρθρα πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου. Επισκέφθηκε, επίσημα προσκεκλημένος, την Αγγλία, τη Δυτική Γερμανία και τις ΗΠΑ.
Τιμήθηκε από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Φοίνικος, λόγω της μακράς πολιτικής του δράσης, καθώς και με άλλα ανώτερα παράσημα διαφόρων κρατών.
Τον απολογισμό του έργου της Περιφέρειας Αττικής για τους πρώτους 30 μήνες της θητείας της διοίκησής του θα παρουσιάσει την Τρίτη 14 Ιουλίου, στις 18:30, στο Ωδείο Αθηνών, ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς.
Με κεντρικό μήνυμα «Απολογισμός ευθύνης στους πολίτες της Αττικής», η εκδήλωση έχει ως στόχο να παρουσιαστούν οι δράσεις, τα έργα και οι παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν μέχρι σήμερα, αλλά και ο σχεδιασμός της Περιφέρειας για το επόμενο διάστημα. Στην πρόσκληση επισημαίνεται ότι, μετά από 30 μήνες διοίκησης, η Περιφέρεια θεωρεί υποχρέωσή της να λογοδοτήσει στους πολίτες, παρουσιάζοντας την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και τις προτεραιότητες της επόμενης περιόδου.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στις «300+1 δεσμεύσεις» της διοίκησης και στη μέχρι σήμερα πορεία υλοποίησής τους. Όπως αναφέρεται στο μήνυμα του Περιφερειάρχη, από την πρώτη ημέρα η διοίκηση δεσμεύτηκε να εργαστεί με σχέδιο, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, δίνοντας έμφαση στην καθημερινότητα των πολιτών, στην ασφάλεια, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, καθώς και στην ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα της Αττικής.
Η εκδήλωση αναμένεται να συγκεντρώσει εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, θεσμικούς φορείς και πολίτες από όλη την Αττική, σηματοδοτώντας έναν δημόσιο απολογισμό του έργου που έχει παραχθεί μέχρι σήμερα, αλλά και την παρουσίαση των επόμενων στόχων της Περιφερειακής Αρχής.