Εκκλησία
Κυριακή των Βαΐων: Τα βάγια, οι παραδόσεις και τα έθιμα της ημέρας
Από την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει ουσιαστικά η λεγόμενη Μεγάλη Εβδομάδα ή Εβδομάδα των Παθών. Σύμφωνα με το χριστιανικό εορτολόγιο, η Κυριακή των Βαΐων, καθιερώθηκε να ονομάζεται η προηγούμενη Κυριακή της εορτής της Ανάστασης.
Κατά την ημέρα αυτή εορτάζεται η ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα όπου, κατά τους συγγραφείς των Ιερών Ευαγγελίων, οι Ιουδαίοι τον υποδέχθηκαν κρατώντας βάια ή βάγια (κλάδους φοινίκων) και απλώνοντας στο έδαφος τα ρούχα τους ζητωκραύγαζαν «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου».
Κατά τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού η εορτή της ανάμνησης αυτής τελούνταν μαζί με την ανάσταση του Λαζάρου. Αργότερα η δεύτερη μετατέθηκε κατά μία ημέρα πριν, το λεγόμενο Σάββατο του Λαζάρου.
Σήμερα, η Κυριακή αυτή τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Εκκλησία θεωρείται ως αρχή των Αγίων Παθών. Παρά το χαρμόσυνο χαρακτήρα της, αρχικά η κατάλυση ψαριών, λαδιού και κρασιού την ημέρα αυτή θεωρήθηκαν ασυμβίβαστα προς την ιερότητα της Μεγάλης Εβδομάδας και της ακολουθούμενης νηστείας, προσαρμόζοντας αυτή ανάλογα.
Η παραπάνω ανάμνηση τιμάται ιδιαίτερα με εξέχουσα υμνολογία και μεγαλοπρεπή λειτουργία, στο τέλος της οποίας διανέμονται βάγια που έχουν προηγουμένως ευλογηθεί κατά την ακολουθία του όρθρου.
Τα έθιμα της αναπαράστασης
Σύμφωνα με το el.wikipedia.org, στις πρώτες εκκλησίες εορταζόταν η μνήμη αυτή με αναπαράσταση του γεγονότος. Συγκεκριμένα, στους Αγίους Τόπους κατά τον 4ο αιώνα ο επίσκοπος ξεκινώντας με πομπή από το Όρος των Ελαιών εισερχόταν στα Ιεροσόλυμα επί «πώλου όνου» περιστοιχιζόμενος από τον κλήρο, ενώ οι πιστοί προπορεύονταν κρατώντας κλάδους φοινίκων.
Στους δε βυζαντινούς χρόνους τελούνταν ο λεγόμενος «περίπατος του Αυτοκράτορα», όπου η πομπή ξεκινούσε από τα ανάκτορα στην οποία συμμετείχε ο αυτοκράτορας κρατώντας την εικόνα του Χριστού πλαισιωμένος από το ιερατείο, όπου και κατέληγε στην Αγιά Σοφιά. Της αυτοκρατορικής αυτής πομπής ηγούνταν ο λαμπαδάριος ο οποίος έψελνε «Ἐξέλθατε ἔθνη καὶ θεώσασθε σήμερον τὸν βασιλέα τῶν οὐρανῶν…».
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Βαλσαμώνα, στο τέλος της εορτής αυτής ο μεν Αυτοκράτορας διένεμε ιδιόχειρα βάγια και σταυρούς, ο δε Πατριάρχης κεριά για τη Μεγάλη Εβδομάδα.
Το βυζαντινό αυτό έθιμο παρέλαβαν και τηρούσαν με ευλάβεια και οι Τσάροι της Ρωσίας, τους οποίους ακολουθούσε ο κλήρος ξεκινώντας από το Κρεμλίνο και καταλήγοντας στο μητροπολιτικό ναό. Στην Ελλάδα αντ’ αυτών διατηρείται μόνο η διανομή των βαγιών από τους ιερουργούς των εκκλησιών.
Νηστεία
Αναφορικά με τη νηστεία της ημέρας αυτής υπάρχει μια διαφοροποίηση στο ζήτημα του αν καταλύεται ψάρι ή όχι. Η γνώμη του Θεόδωρου του Στουδίτη είναι ότι την Κυριακή των Βαΐων «τρώγεται ψάρι», επειδή θεωρείται Δεσποτική εορτή. Για τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη μόνο μία ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής τρώγεται ψάρι, δηλαδή την ημέρα του Ευαγγελισμού.
Είναι χαρακτηριστική η θέση των Aποστολικών Διαταγών όταν λένε: «Μετά από αυτές (δηλαδή τις εορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων), να τηρείτε τη νηστεία της Τεσσαρακοστής, η οποία περιλαμβάνει ανάμνηση της ζωής του Κυρίου και της νομοθεσίας. Να κρατιέται αυτή η νηστεία πριν από το Πάσχα, αρχίζοντας από τη Δευτέρα και συμπληρούμενη την Παρασκευή. Μετά από αυτές αφού σταματήσετε τη νηστεία, να αρχίζετε την αγία εβδομάδα του Πάσχα, νηστεύοντες κατ’ αυτήν όλοι με φόβο…» Είναι ενδεικτικοί οι όροι “αφού σταματήσετε τη νηστεία” και “να αρχίζετε”, οι οποίοι δείχνουν ότι μια νηστεία τελειώνει και μία άλλη αρχίζει. Αυτή που τελειώνει είναι η νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής και αυτή που αρχίζει είναι η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας. άρα η εορτή αυτή βρίσκεται ανεξάρτητα ανάμεσα σε δύο νηστείες. Η θέση της λοιπόν δίνει το δικαίωμα να ομιλούν περί καταλύσεως κατ’ αυτήν την ημέρα ψαριού ή ακόμα και αυγού.
Εκκλησία
Μεταμόρφωση του Σωτήρος: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα – Η ευλογία των σταφυλιών και η κατάλυση ψαριού
Μία από τις σημαντικότερες δεσποτικές εορτές του εκκλησιαστικού έτους τιμά σήμερα, Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία: τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.
Η μεγάλη γιορτή συνοδεύεται από την παράδοση της ευλογίας των σταφυλιών και των πρώτων καρπών της νέας σοδειάς, ενώ, παρά το γεγονός ότι βρισκόμαστε μέσα στη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου, επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Την ονομαστική τους εορτή έχουν οι:
Σωτήριος, Σωτήρης, Σώτος, Σώτης, Σωτηρία, Σωτήρω, Σωτία, Ευμορφία και Μορφούλα.
Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος
Σύμφωνα με τις ευαγγελικές διηγήσεις, ο Ιησούς Χριστός πήρε μαζί Του τους μαθητές Πέτρο, Ιάκωβο και Ιωάννη και ανέβηκε σε υψηλό όρος για να προσευχηθεί.
Εκεί, μπροστά στα μάτια των τριών μαθητών, η όψη του προσώπου Του έλαμψε και τα ενδύματά Του έγιναν εκθαμβωτικά λευκά. Δίπλα Του εμφανίστηκαν ο Μωυσής και ο Ηλίας, δύο κορυφαίες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης, οι οποίοι συνομιλούσαν μαζί Του.
Στη συνέχεια, μία φωτεινή νεφέλη σκέπασε τους μαθητές και ακούστηκε η φωνή του Θεού Πατέρα, η οποία παρουσίαζε τον Χριστό ως τον αγαπητό Υιό Του και καλούσε τους μαθητές να Τον ακούν.
Παρότι το Ευαγγέλιο δεν κατονομάζει το βουνό στο οποίο συνέβη η Μεταμόρφωση, η εκκλησιαστική παράδοση έχει συνδέσει το γεγονός με το όρος Θαβώρ.
Τι συμβολίζει το φως της Μεταμορφώσεως
Η Μεταμόρφωση αποκάλυψε στους τρεις μαθητές τη θεϊκή δόξα του Χριστού, στον βαθμό που εκείνοι μπορούσαν να την αντικρίσουν.
Το φως που είδαν δεν παρουσιάζεται ως μία νέα ιδιότητα που απέκτησε ο Χριστός εκείνη τη στιγμή, αλλά ως η φανέρωση της θεϊκής δόξας που ήδη έφερε.
Η παρουσία του Μωυσή και του Ηλία συμβολίζει τον Νόμο και τους Προφήτες, ενώ το γεγονός προετοίμασε τους μαθητές για το Πάθος και τη Σταύρωση που θα ακολουθούσαν, ώστε να κατανοήσουν ότι δεν θα αποτελούσαν ήττα, αλλά μέρος του θεϊκού σχεδίου.
Γιατί ευλογούνται τα σταφύλια
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα έθιμα της ημέρας είναι η προσφορά σταφυλιών και άλλων πρώτων καρπών της νέας σοδειάς στους ναούς.
Μετά τη Θεία Λειτουργία, οι καρποί ευλογούνται από τους ιερείς και μοιράζονται στους πιστούς. Το έθιμο αποτελεί έκφραση ευγνωμοσύνης προς τον Θεό για την καρποφορία της γης και συνδέει την πνευματική ανανέωση της Μεταμορφώσεως με την αναγέννηση και την αφθονία της φύσης.
Σε ορισμένες περιοχές, μαζί με τα σταφύλια προσφέρονται για ευλογία μήλα και άλλα εποχικά φρούτα.
Τι ισχύει για τη νηστεία
Η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου διαρκεί έως και τις 14 Αυγούστου και θεωρείται μία από τις αυστηρότερες περιόδους νηστείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ωστόσο, η μεγάλη εορτή της Μεταμορφώσεως αποτελεί εξαίρεση. Σήμερα, 6 Αυγούστου, προβλέπεται κατάλυση ιχθύος, δηλαδή επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού.
Πρόκειται για τη μοναδική ημέρα κατά τη διάρκεια της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου κατά την οποία επιτρέπεται το ψάρι.
Στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο της ημέρας περιλαμβάνονται επίσης η ανάμνηση της οπτασίας της Σοφιανής και η μνήμη του Αγίου Αββακούμ του Νεομάρτυρα.
Κυρίαρχη θέση, ωστόσο, στη λατρευτική ζωή της 6ης Αυγούστου κατέχει η μεγάλη εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.
.
.
.
ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ
Ιερός Ναός Παναγίας Ελεούσης: Ιερές Παρακλήσεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο, οι οποίες θα τελούνται κατά την περίοδο του Δεκαπενταυγούστου, καθημερινά στις 19:00, στον Ιερό Ναό μας
Με θρησκευτική κατάνυξη και σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση θα εορταστεί και φέτος η μνήμη των Αγίων και Θαυματουργών Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού στο Ιερό Παρεκκλήσιο των Αγίων Αναργύρων, που βρίσκεται στον χώρο του πρώην Νοσοκομείου Λοιμωδών, υπό την Ιερά Μητρόπολη Νικαίας.
Οι λατρευτικές εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη 30 Ιουνίου και την Τετάρτη 1η Ιουλίου, με τη συμμετοχή κληρικών και πιστών που θα προσέλθουν για να τιμήσουν τους δύο Αγίους, οι οποίοι αποτελούν σύμβολα ανιδιοτελούς προσφοράς, αγάπης και θεραπείας προς τον συνάνθρωπο.
Το πρόγραμμα της πανηγύρεως ξεκινά την Τρίτη 30 Ιουνίου στις 18:30 με τον Μέγα Πανηγυρικό Εσπερινό, ενώ θα ακολουθήσει η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας. Την Τετάρτη 1η Ιουλίου στις 07:00 θα τελεστεί ο Όρθρος και η Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 18:30 της ίδιας ημέρας θα ψαλεί η Ιερά Παράκληση προς τους Αγίους και Θαυματουργούς Αναργύρους.
Η Ιερά Μητρόπολη Νικαίας απευθύνει ανοικτή πρόσκληση στους πιστούς να συμμετάσχουν στις ιερές ακολουθίες, τιμώντας τη μνήμη των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού και λαμβάνοντας την ευλογία τους.
.
.
.
.
.
-
ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ1 ημέρα agoΑπό τον φόβο της γειτονιάς στη δεκαετή καταδίκη – Όταν οι πολίτες δεν γυρίζουν την πλάτη
-
ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ1 ημέρα agoΜε λαμπρότητα ο εορτασμός της Αγίας Παρασκευής στην Αγία Βαρβάρα
-
Κοινωνία3 ημέρες agoΑγιασμός στα σχολεία 2026: Πότε θα χτυπήσει το πρώτο κουδούνι
-
ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ1 ημέρα agoΑγία Βαρβάρα: Προχωρά το νέο πάρκινγκ – Τοποθετήθηκε η επίσημη πινακίδα στο οικόπεδο
-
ΑΙΓΑΛΕΩ3 ημέρες agoΔήμος Αιγάλεω: Μια αγκαλιά αρκεί… για να αλλάξει μια ζωή! – Γίνε Ανάδοχος ενός Αδέσποτου Σκύλου
-
Εκκλησία3 ημέρες agoΜεταμόρφωση του Σωτήρος: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα – Η ευλογία των σταφυλιών και η κατάλυση ψαριού
-
ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ3 ημέρες agoCine Πάνθεον: Το πρόγραμμα προβολών από 6 έως 12 Αυγούστου
-
ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΣ3 ημέρες agoΓ. Δημόπουλος: «Τέρμα τα βάσανά μας» – Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στην Πλατεία Ελευθερίας