ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΙΚΟΝΑ που μεταφέρουν δημοσιογράφοι της Lifo που ήταν εκεί. Αυτό ισχυρίζονται φωτογράφοι που κάλυψαν τις μαζικότερες συγκεντρώσεις από τη Mεταπολίτευση και μετά, συνδικαλιστές με εμπειρία, πολίτες με κινηματική δράση, και φοιτητές. Αποτυπώνουν τη δική τους εικόνα, για μία Αθήνα που βούλιαξε, από μία πρωτόγνωρη μαζική διαμαρτυρία, την ημέρα της πανελλαδικής απεργίας για τη συμπλήρωση δύο χρόνων από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών.
Όποιος προσπαθήσει να δώσει συγκεκριμένη ταυτότητα στην ανθρωπογεωγραφία της σημερινής συγκέντρωσης θα δυσκολευτεί. Ηταν οι πάντες, «γιατί τα Τέμπη αφορούν τους πάντες». Αυτό το πρωτόγνωρο ορμητικό ανθρώπινο ποτάμι με τα ετερόκλητα χαρακτηριστικά, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί αριθμητικά. Οι εκτιμήσεις της ΕΛΑΣ, η οποία πάντα έχει την τάση να παρουσιάζει συρρικνωμένα τα ποσοστά συμμετοχής, μιλούν για 150 με 180 χιλιάδες άτομα. Το νούμερο αυτό φαίνεται μικρό, καθώς και οι φωτογραφίες που αποτυπώνουν τα ανθρώπινα ποτάμια μέσα στην πόλη, τα οποία δίνουν άλλη αίσθηση μεγεθών. Έμπειροι φωτορεπόρτερ μας λένε, ότι η συμμετοχή είναι πρωτόφαντη και δεν μπορεί να συγκριθεί ούτε καν με τις συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ του ’81. Αλλοι, ισχυρίζονται ότι η σημερινή κινητοποίηση ξεπερνάει κατά πολύ τις κινητοποιήσεις των μνημονίων το 2011 και 2012. Συνδικαλιστές υπολογίζουν ότι συγκεντρώθηκε ένα πλήθος που ξεπερνάει τα 700 χιλιάδες άτομα, ενώ πιο μετριοπαθείς υπολογίζουν ότι ο κόσμος που κατέβηκε κάτω, «σίγουρα προσεγγίζει τους 500 χιλιάδες».
‘Εμπειροι φωτορεπόρτερ μας λένε, ότι η συμμετοχή είναι πρωτόφαντη και δεν μπορεί να συγκριθεί ούτε καν με τις συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ του ’81. Συνδικαλιστές υπολογίζουν ότι συγκεντρώθηκε ένα πλήθος που ξεπερνάει τα 700 χιλιάδες άτομα, ενώ πιο μετριοπαθείς υπολογίζουν ότι ο κόσμος που κατέβηκε κάτω, «σίγουρα προσεγγίζει τους 500 χιλιάδες»
«Αυτόν τον κόσμο δεν το έχω δει ποτέ στη ζωή μου»
«Τόσο κόσμο, δεν έχω ξαναδεί ποτέ μου στην Αθήνα σε συγκέντρωση», λέει ο Τάσος Μπρεκουλάκης, διευθυντής της έντυπης έκδοσης της Lifo. Η σημερινή κινητοποίηση, η συμμετοχή, δεν μπορεί να συγκριθεί, ούτε με εκείνες τις μνημειώδεις συγκεντρώσεις του Ανδρέα Παπανδρέου, στις οποίες, τον πήγαινε μικρό ο πατέρας του. «Το πλήθος και η συμμετοχή ήταν απίστευτη. Ξεκίνησα από την Ιπποκράτους, την οποία ποτέ στη ζωή μου δεν την έχω ξαναδεί με τόσο κόσμο. Οσο πλησίαζα προς το Σύνταγμα δεν μπορούσα να περάσω από τον κόσμο. Είχα δώσει ραντεβού μπροστά στο άγαλμα του Κολοκοτρώνη και φαινόταν αδύνατο ότι θα μπορούσα να φτάσω μέχρι εκεί. Οι δρόμοι ήταν αδιαπέραστοι. Έφτασα μέχρι εκεί, σχεδόν σπρώχνοντας. Θέλαμε να πάμε όσο πιο κοντά στο Σύνταγμα, αλλά ήταν αδύνατο. Φτάσαμε στη Βουλής και αδυνατούσαμε να προχωρήσουμε μέχρι τη Μητροπόλεως. Η συμμετοχή ήταν πραγματικά πρωτόγνωρη». Όπως πρωτόγνωρη ήταν και η ποιότητα του κόσμου:« Είχε, πάρα πολύ νεαρόκοσμο, ολόκληρες οικογένειες, από γιαγιάδες μέχρι μωρά. Δεν ήταν κόσμος που πήγαινε σε πορείες. Ηταν ίσως κόσμος που πήγαινε σε προεκλογικές συγκεντρώσεις, παλιάς εποχής, πριν το ’90».
«Σήμερα ζήσαμε ένα ιστορικό γεγονός»
Η Αργυρώ Μποζώνη κατεβαίνει σε διαδηλώσεις, από την πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου το 1975. Ήταν παρούσα στις μεγάλες προεκλογικές συγκεντρώσεις του Ανδρέα Παπανδρέου το ’80: «Αυτόν τον κόσμο όμως, δεν το έχω δει ποτέ στη ζωή μου. Από το σπίτι μου στο Θησείο που ξεκίνησα στις 10 το πρωί, έβλεπα ποτάμια κόσμου να ανεβαίνουν την Ερμού. Μπήκα στο τρένο για να παω στην Ομόνοια και να ανέβω τη Σταδίου για να δω τι γίνεται και από εκεί. Τα τρένα ήταν ασφυκτικά γεμάτα και η Ομόνοια ασφυκτικά γεμάτη, πολύ νωρίτερα από την ώρα έναρξης της συγκέντρωσης, και αδιάβατη σχεδόν από το άγαλμα του Κολοκοτρώνη και μετά. Όπως και όλοι οι δρόμοι και οι παράδρομοι γύρω από το Σύνταγμα», λέει. ‘Ολος αυτό το πλήθος που συνέρρεε προς το Σύνταγμα είχε ένα κοινό χαρακτηριστικό: «Ο κόσμος ήταν ήρεμος, ψύχραιμος και συμμετοχικός, καθόλου ακραίος και πολύ συνειδητοποιημένος. Και οι συζητήσεις όλων αφορούσαν κυρίως τα Τέμπη. Αλλά και την κατάσταση που διαμορφώνεται στη χώρα και έχει γενικότερα εξοργίσει. Οι διπλανοί μου, εκεί που καθόμασταν στην Ερμού, μιλούσαν για την ακρίβεια». Για την Αργυρώ Μποζώνη άξιας παρατηρησης, ήταν η ανθρωπογεωγραφία του κόσμου: «Κόσμος από όλα τα υπόβαθρα. Ολόκληρος πληθυσμός μιας πόλης να ζητά δικαιοσύνη. Αυτό ήταν το κυρίαρχο σύνθημα, το κυρίαρχο αίτημα από ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, διαφορετικών τάξεων». Η Αργυρώ Μποζώνη, πιστεύει, ότι σήμερα «ζήσαμε ένα ιστορικό γεγονός. Παρά την πίεση που υπήρξε να μην κατέβει ο κόσμος στη διαδήλωση, η οποία, ήταν πολύ μεγάλη. Δεν κάμφθηκε ο κόσμος από τις φωνές που προσπάθησαν για το αντίθετο. Και αυτός ο κόσμος βγήκε μόνος του. Δεν βγήκε γιατί εμπιστεύεται μικρομάδες και ανυπόληπτους πολιτικούς».
Ο Γιώργος Τσαγκόζης δημοσιογράφος της Lifo ξεκίνησε από τη Συγγρού για να προσεγγίσει το Σύνταγμα. Ήταν δύσκολο να μετακινηθεί και προσπάθησε να κινηθεί περιμετρικά, προς τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου για να κατέβει προς Μοναστηράκι. Παντού όμως «μετακινούνταν ορδές κόσμου, τον οποίο πραγματικά δεν έχω ξαναδεί». Έχοντας εκπαιδευμένο μάτι, καθώς συμμετέχει συχνά σε πορείες και συγκεντρώσεις, υποστηρίζει ότι «σήμερα, υπήρχε ένα τεράστιο ποσοστό ανθρώπων που κατέβαινε σε συγκέντρωση πρώτη φορά. Υπήρχαν μητέρες με βρέφη, πατεράδες με τα παιδιά τους, αλλά και ηλικιωμένοι. Ο πατέρας μου, για παράδειγμα, σπάνια πηγαίνει σε συγκεντρώσεις ή πορείες. Σήμερα όμως ήταν κι αυτός εδώ».
Η Ειρήνη Γιαννάκη, δημοσιογράφος της lifo δεν πηγαίνει συχνά σε πορείες και συγκεντρώσεις. Στη συγκεκριμένη όμως, «δεν υπήρχε περίπτωση να μην πάω. Ξεπερνούσε κατά πολύ μία διαδήλωση. Για μένα η συγκέντρωση αυτή ήταν ένα εθνικό ζήτημα. Αφορούσε τους πάντες και ο όγκος, το πλήθος που κατέβηκε, ήταν κάτι που περίμενα Καθυστέρησα να φτάσω, κατέβηκα στις 11:30 και προσέγγισα τη διαδήλωση από τη Συγγρού. Ηδη είχε ξεκινήσει από το ΦΙΞ να μαζεύεται παρά πολύς κόσμος που ανέβαινε, κι από τους στύλους του Ολυμπίου Διός, το πλήθος φράκαρε». Είδε ανθρώπους όλων των ηλικιών: «Μικρούς, μεγάλους, γονείς με παιδιά, ηλικιωμένους ανθρώπους με μπαστούνια, που περπατούσαν με δυσκολία». Υπήρχε μία αίσθηση όπως λέει, ότι «συμβαίνει κάτι ιστορικό. Ενιωθα ότι είναι κάτι ιστορικό. Δεν το είχα ξαναζήσει αυτό. Νομίζω ότι είχαμε χρόνια να ζήσουμε κάτι τέτοιο. Ήταν κάτι που μας ένωνε όλους. Η οργή για αυτό που έγινε, η αδικία, το αίτημα ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Το αισθάνθηκα ως κάτι που μας αφορούσε όλους. Ηταν εντυπωσιακό επίσης, ότι πηγαίνοντας στη διαδήλωση, όλοι οι περαστικοί που συναντούσα, μιλούσαν για αυτό. Ακόμη κι αυτοί που δεν είχαν σκοπό να κατέβουν. Μιλούσαν όλοι για τα Τέμπη. Εγώ το αισθάνομαι ως ένα συλλογικό τραύμα, με κάτι το οποίο έχει να κάνει συνολικά, με τους Ελληνες, το κράτος, την πολιτεία, το οποίο είναι εχθρικό. Και είναι κάτι που έχει γιγαντωθεί. Γιατί ο καθένας αισθάνεται ότι μπορούσε να είναι μέσα σ΄αυτό το τρένο. Θα μπορούσαμε να είμαστε εμείς, ή τα παιδιά μας. Μας αγγίζει όλους».
Πρώτη φορά σε συγκέντρωση
Η Ολυμπία είναι 22 χρονών φοιτήτρια. Καθόλου πολιτικοποιημένη, αλλά εξοργισμένη με τα Τέμπη. Κατεβαίνει πρώτη φορά σε συγκέντρωση γιατί αισθάνεται ότι δύο χρόνια μετά από το δυστύχημα δεν έχει αλλάξει κάτι: «Ηθελα να πάω κοντά για να ακούσω τι λένε οι γονείς των σκοτωμένων παιδιών. Ηθελα και δεν ήθελα να ακούσω. Οι φωνές τους, τα λόγια τους, ακόμη και τώρα μου προκαλούν ανατριχίλα. Για πρώτη φορά αισθάνθηκα ενωμένη με ένα πλήθος, με κόσμο που δεν τον ξέρω και δεν έχω τίποτα να πω».
«50 χρόνια ρεπορτάζ στους δρόμους ποτέ δεν έχω ξαναδεί κάτι παρόμοιο»
Ο Λάμπης Παπαδόπουλος φωτορεπόρτερ που έχει καλύψει για πέντε σχεδόν δεκαετίες όλα τα μεγάλα γεγονότα από τη μεταπολίτευση και μετά, λέει στη Lifo, ότι ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει δει κάτι παρόμοιο.«Εχοντας κάνει 50 χρόνια φωτορεπορτάζ και το περισσότερο στους δρόμους, έχοντας καλύψει τα πάντα, δηλαδή συγκεντρώσεις πολιτικών κομμάτων, πολυτεχνεία. Τέτοιο πράγμα δεν έχω ξαναδεί. Ήταν όλοι εκεί. Ολοι κατεβήκαν. Κανείς δεν κάθισε σπίτι του. Προσπάθησα να φτάσω στο Σύνταγμα, αλλά ήταν αδύνατον». Για το Λάμπη Παπαδόπουλο, που κάλυψε τις μεγάλες διαδηλώσεις των μνημονίων και των αγανακτισμένων, η σημερινή εικόνα της μαζικής συρροής είναι είναι μοναδική: «Δεν είχε καμία σχέση με τίποτα προηγούμενο».
Νούμερα κανείς δεν μπορεί να δώσει με ασφάλεια: Δεν μπορείς να τον υπολογίσετε τον κόσμο. Δεν έχει ξαναγίνει τέτοιο πράγμα. Τι να πω ένα εκατομμύριο; Μπορεί και να ήταν και ένα εκατομμύριο. Δεν ξέρεις. Ολοι οι δρόμοι ήταν γεμάτοι. Η σημερινή κινητοποίηση ήταν απίθανη και γεννάει ελπίδες».
‘Αλλος φωτορεπόρτερ λέει στη Lifo, ότι η σημερινή κινητοποίηση για τα Τέμπη, ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη από την προηγούμενη και σίγουρα πολύ μεγαλύτερη από τις κινητοποιήσεις των μνημονίων το 2011 και το 2012: «Πολύς κόσμος, μεγάλη πυκνότητα. Από όλες τις διαδηλώσεις που έχω καλύψει τα τελευταία χρόνια, παίζει να είναι η μεγαλύτερη που έχω δει».
Συγκέντρωση 80’s
Ο Γιώργος Χριστόπουλος εκπρόσωπος Τύπου της ΓΣΕΕ και πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ, ο οποίος έχει συμμετάσχει σε πολλές πολιτικές συγκεντρώσεις, έχει την αίσθηση ότι σημερινή κινητοποίηση για τα Τέμπη, «θα πρέπει να είναι αντίστοιχη, μ΄αυτή που έχει κάνει ο Ανδρέας το ’85. Τότε ήμουν βέβαια 14 με έχει πάρει ο πατέρας μου στη συγκέντρωση αυτή. Εκτιμώ όμως μετριοπαθώς, ότι πρέπει να είχε 500 με 700 χιλιάδες άτομα. Το Σύνταγμα ήταν αδιαπέραστο, επί τουλάχιστον 2,5 ώρες, Επίσης από την Πανεπιστημίου, τη Σταδίου και την Ακαδημίας ανέβαιναν ποτάμια κόσμου. Υπήρχε συνεχής ροή χωρίς σταματημό και ο κόσμος κατευθύνονταν από την κάτω πλευρά του Συντάγματος, τη Μητροπόλεως και έφτανε κάτω στη Συγγρού. Πιστεύω, ότι ήτα μία συγκέντρωση 80’s εφάμιλλη, των συγκεντρώσεων του Ανδρέα Παπανδρέου της δεκαετίας του ’80».
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά εμφάνισης λύκων μέσα σε κατοικημένες περιοχές του Δήμου Φυλής, με τον ΠΕΣΥΔΑΠ να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου μετά από αυτοψία που πραγματοποίησε στα σημεία όπου έχουν καταγραφεί επιθέσεις σε αδέσποτους και δεσποζόμενους σκύλους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε ο Περιβαλλοντικός Σύνδεσμος Δήμων Αθήνας – Πειραιά, το τελευταίο διάστημα περισσότεροι από 12 σκύλοι φέρεται να έχουν κατασπαραχθεί από λύκους, γεγονός που κινητοποίησε τον Φιλοζωικό και Πολιτιστικό Σύλλογο «ΑΓΑΠΑΖΩ», ο οποίος δραστηριοποιείται σε Άνω Λιόσια, Φυλή και Ζεφύρι.
Ο Σύλλογος απευθύνθηκε στον ΠΕΣΥΔΑΠ ζητώντας τη συνδρομή του, καθώς τα περιστατικά εμφανίζονται πλέον με ανησυχητική συχνότητα.
Με εντολή του προέδρου του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρη Γουρδομιχάλη, πραγματοποιήθηκε αυτοψία στα σημεία των επιθέσεων, σε συνεργασία με τον Δήμο Φυλής, εθελοντές φιλόζωους και κατοίκους που μετέφεραν τις εμπειρίες τους από τα πρόσφατα συμβάντα.
Οι επιθέσεις πλέον μέσα στον αστικό ιστό
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαπίστωση ότι τα περιστατικά δεν περιορίζονται σε απομονωμένες ή δασικές εκτάσεις. Σύμφωνα με τον ΠΕΣΥΔΑΠ, οι επιθέσεις καταγράφονται πλέον μέσα στις γειτονιές, σε μια σχετικά περιορισμένη έκταση που δεν ξεπερνά το ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Η συγκέντρωση τόσων περιστατικών σε μικρό χώρο και σύντομο χρονικό διάστημα οδηγεί στην εκτίμηση ότι συγκεκριμένοι λύκοι ενδέχεται να έχουν αναπτύξει επαναλαμβανόμενη θηρευτική συμπεριφορά απέναντι στους σκύλους της περιοχής.
Με απλά λόγια, εκτιμάται ότι τα ζώα έχουν αντιληφθεί πως σε συγκεκριμένα σημεία υπάρχουν αδέσποτοι ή ανεπαρκώς προστατευμένοι δεσποζόμενοι σκύλοι, οι οποίοι αποτελούν μια προβλέψιμη πηγή τροφής.
Αυτό θα μπορούσε να εξηγεί, σύμφωνα με την αυτοψία, την επαναλαμβανόμενη νυχτερινή παρουσία λύκων στον αστικό ιστό και τις επιθέσεις στα ίδια σημεία.
Ανησυχία για την εξοικείωση με τον άνθρωπο
Ο ΠΕΣΥΔΑΠ επισημαίνει και μία ακόμη διάσταση του προβλήματος. Όσο επαναλαμβάνεται η παρουσία των λύκων σε κατοικημένες περιοχές, τόσο υπάρχει κίνδυνος να μειώνεται η φυσική απόσταση που διατηρούν από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, η κατάσταση «δεν είναι καλή για κανέναν. Ούτε για τους λύκους, ούτε για τους σκύλους, ούτε για τους ανθρώπους».
Γι’ αυτό και υπογραμμίζεται ότι απαιτείται οργανωμένη αντιμετώπιση, χωρίς πανικό και χωρίς δαιμονοποίηση του προστατευόμενου είδους, αλλά ταυτόχρονα χωρίς υποβάθμιση των ζητημάτων ασφάλειας που δημιουργούνται όταν άγρια ζώα εμφανίζονται συστηματικά μέσα στις γειτονιές.
ΠΕΣΥΔΑΠ: Οι Δήμοι δεν έχουν ενημερωθεί επαρκώς
Παράλληλα, ο ΠΕΣΥΔΑΠ θέτει ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά συνολικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Αττικής, υποστηρίζοντας ότι οι Δήμοι δεν έχουν λάβει την απαραίτητη ενημέρωση από τους αρμόδιους φορείς για τον τρόπο διαχείρισης περιστατικών προσέγγισης λύκων σε κατοικημένες περιοχές.
Παρότι, όπως σημειώνεται, υπάρχει σημαντική επιστημονική γνώση γύρω από το θέμα, αυτή δεν έχει μεταφερθεί στον απαιτούμενο βαθμό στους Δήμους, ώστε να γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδρούν, αλλά και πώς να ενημερώνουν σωστά τους κατοίκους.
Κοινή πρωτοβουλία ΠΕΣΥΔΑΠ και Δήμου Φυλής
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, ΠΕΣΥΔΑΠ και Δήμος Φυλής συμφώνησαν να διερευνήσουν από κοινού τους παράγοντες που οδηγούν λύκους κοντά στις πόλεις της Αττικής, καθώς και τα μέτρα που μπορούν να αποτρέψουν τη μόνιμη παρουσία εξοικειωμένων ζώων μέσα σε κατοικημένες περιοχές.
Ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρης Γουρδομιχάλης υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση του ζητήματος πρέπει να ισορροπεί ανάμεσα στην προστασία της βιοποικιλότητας και την ασφάλεια των κατοίκων και των ζώων συντροφιάς:
«Τα όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στον Δήμο Φυλής καθιστούν αναγκαία τη λήψη μέτρων χωρίς πανικό και δαιμονοποίηση των λύκων από τη μία, αλλά και χωρίς να υποτιμούνται τα ζητήματα ασφάλειας από την άλλη».
Το μήνυμα που προκύπτει από την αυτοψία είναι σαφές: το φαινόμενο δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως μια περιστασιακή εμφάνιση άγριας ζωής στα όρια της πόλης. Χρειάζεται επιστημονικά σχεδιασμένη παρέμβαση, ενημέρωση των κατοίκων και συντονισμός των αρμόδιων φορέων, πριν η επαναλαμβανόμενη παρουσία λύκων στις γειτονιές παγιωθεί.
Μια από τις ομορφότερες ημέρες της ζωής τους έζησαν το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου ο Δημήτρης και η Πόπη Μαθιού, δημοτική σύμβουλος Αγίας Βαρβάρας, οι οποίοι ενώθηκαν με τα ιερά δεσμά του γάμου, έχοντας στο πλευρό τους τις οικογένειές τους, συγγενείς, φίλους και πολλούς ανθρώπους που τους αγαπούν.
Το μυστήριο τελέστηκε στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Σαρωνίδα, μέσα σε ένα πανέμορφο σκηνικό με θέα τη θάλασσα.
Η Πόπη έλαμπε στο πλευρό του Δημήτρη και οι δυο τους δεν έκρυβαν ούτε στιγμή τη χαρά και τη συγκίνησή τους. Ήταν ένας γάμος με πολύ κόσμο, αλλά πάνω απ’ όλα με ζεστασιά. Χαμόγελα, αγκαλιές και ευχές συνόδευσαν το ζευγάρι στα πρώτα του βήματα στη νέα κοινή του ζωή.
Μετά το μυστήριο ακολούθησε η γαμήλια δεξίωση στην Ανάβυσσο, σε έναν ιδιαίτερα όμορφο χώρο, όπου όλα είχαν οργανωθεί με φροντίδα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Και εκεί άρχισε το πραγματικό γλέντι. Ο Δημήτρης και η Πόπη χόρεψαν, διασκέδασαν και χάρηκαν κάθε στιγμή μαζί με τους καλεσμένους τους, σε μια βραδιά που κράτησε αμείωτο το κέφι και χάρισε όμορφες αναμνήσεις σε όλους.
Το ζευγάρι, εμφανώς συγκινημένο, ευχαρίστησε όλους όσοι βρέθηκαν κοντά του και μοιράστηκαν αυτή τη μεγάλη χαρά.
Στο πλευρό της Πόπης βρέθηκαν και αρκετοί άνθρωποι από την αυτοδιοίκηση και τη δημόσια ζωή.
Μεταξύ άλλων, το «παρών» έδωσε ο Δήμαρχος Αγίας Βαρβάρας Λάμπρος Μίχος, μαζί με δημοτικούς συμβούλους, προκειμένου να ευχηθούν από κοντά στους νεόνυμφους. Παρευρέθηκαν επίσης η βουλευτής Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΠΑΣΟΚ Νάντια Γιαννακοπούλου και η πρώην Αντιπεριφερειάρχης και περιφερειακή σύμβουλος Μαριάννα Τουμαζάτου.
Πέρα όμως από πρόσωπα και ιδιότητες, πρωταγωνιστές της ημέρας ήταν δύο νέα παιδιά που ξεκίνησαν μαζί ένα καινούργιο κεφάλαιο της ζωής τους. Ο Δημήτρης και η Πόπη έζησαν τον γάμο τους όπως ακριβώς τον είχαν ονειρευτεί: με τους ανθρώπους τους κοντά, με αγάπη, συγκίνηση, χορό και πολύ χαμόγελο.
Η «Δικαιοσύνη Σήμερα» εύχεται ολόψυχα στον Δημήτρη και την Πόπη να ζήσουν, να είναι πάντα αγαπημένοι και ευτυχισμένοι και κάθε όμορφη στιγμή της χθεσινής βραδιάς να είναι μόνο η αρχή μιας ακόμη ομορφότερης κοινής ζωής.
Υπάρχουν δικηγόροι που αντιμετωπίζουν τη νομική επιστήμη ως επάγγελμα και υπάρχουν και εκείνοι που, μέσα από μια ολόκληρη διαδρομή, την υπηρετούν ως υπόθεση αρχών. Ο Μανώλης Φωτάκης ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.
Ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων, αξιοπρεπής, με μακρά και ιδιαίτερα σημαντική παρουσία στη μάχιμη δικηγορία, ο Μανώλης Φωτάκης έχει πίσω του μια διαδρομή άνω των τεσσάρων δεκαετιών στον νομικό κόσμο.
Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης από Ρεθεμνιώτες γονείς, σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και από το 1985 είναι μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, ασκώντας μάχιμη δικηγορία με παρουσία στον Άρειο Πάγο και το Συμβούλιο της Επικρατείας. Παράλληλα, η σχέση του με την Κρήτη παραμένει διαχρονικά ισχυρή: από τα φοιτητικά του χρόνια συμμετείχε ενεργά στη Φοιτητική Ένωση Κρητών, ενώ από το 1977 δραστηριοποιείται στην Παγκρήτιο Ένωση Αθηνών, την οποία έχει υπηρετήσει και ως Γενικός Γραμματέας.
Για εμάς στη «Δικαιοσύνη Σήμερα», ο Μανώλης Φωτάκης δεν είναι άγνωστο πρόσωπο. Έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν στη μακρά πορεία, στην κοινωνική παρουσία και στη σχέση του με τον κρητικό ελληνισμό, σκιαγραφώντας έναν νομικό που συνδυάζει εμπειρία, επιστημονική κατάρτιση και κοινωνική δράση.
Τις τελευταίες ημέρες, όμως, μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις που έχει αναλάβει επανέφερε στο προσκήνιο την παρουσία του: η υπόθεση του Σήφη Βαλυράκη, στην οποία ο Μανώλης Φωτάκης βρίσκεται επί χρόνια στο πλευρό της οικογένειας του αείμνηστου πολιτικού ως πληρεξούσιος δικηγόρος της. Ήδη από τα πρώτα στάδια της υπόθεσης είχε δημόσια αναδείξει στοιχεία και μαρτυρίες που, κατά την πλευρά της οικογένειας, έπρεπε να διερευνηθούν σε βάθος.
Η επιμονή αυτή δεν εμφανίστηκε τώρα. Το 2021, μετά την προσφυγή της οικογένειας, η Εισαγγελέας Εφετών Ευβοίας είχε παραγγείλει την άσκηση ποινικής δίωξης για ανθρωποκτονία από πρόθεση, εξέλιξη την οποία οι δικηγόροι της οικογένειας, Μανώλης Φωτάκης και Κώστας Παπαδάκης, είχαν χαρακτηρίσει τότε ως ανατροπή στην υπόθεση.
Και στη σημερινή δικαστική μάχη, ο Μανώλης Φωτάκης έδωσε το δικό του στίγμα.
Με μια αγόρευση έντονη, τεκμηριωμένη αλλά και βαθιά ανθρώπινη, ανέπτυξε ενώπιον του δικαστηρίου τα στοιχεία στα οποία στηρίζεται η πλευρά της οικογένειας Βαλυράκη, τις καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων και τους ισχυρισμούς της πολιτικής αγωγής για τους χειρισμούς που ακολούθησαν τον θάνατο του πρώην υπουργού. Οι καταγγελίες περί συγκάλυψης αποτελούν θέση της οικογένειας και των συνηγόρων της και έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα δημόσια από τον ίδιο τον κ. Φωτάκη.
Όμως το τέλος της αγόρευσής του ξέφυγε για λίγο από τη στενή γλώσσα των νομικών επιχειρημάτων.
Ο έμπειρος δικηγόρος επέλεξε να μιλήσει για τον άνθρωπο Σήφη Βαλυράκη.
Αναφέρθηκε στην ποίηση και έκλεισε με λόγια γραμμένα από φίλο του Βαλυράκη στην Κρήτη την ημέρα του θανάτου του. Εκεί, η αυστηρότητα του νομικού έδωσε τη θέση της στη συγκίνηση.
«Ποθαίνει, μωρέ, ο Σήφης ο Βαλυράκης; Ακόμη κι αν τονε κουλάντρησε ο χάρος στα μπεντένια του, αυτός θα αποδράσει…»
Ήταν ένα κλείσιμο που φανέρωνε ότι για τον Μανώλη Φωτάκη η συγκεκριμένη υπόθεση δεν είναι απλώς ένας ακόμη φάκελος μιας μακράς δικηγορικής καριέρας. Είναι και η υπεράσπιση της μνήμης ενός ανθρώπου με τον οποίο τον συνέδεαν ισχυροί δεσμοί.
Ο Μανώλης Φωτάκης απέδειξε για ακόμη μία φορά γιατί έχει κερδίσει τον σεβασμό μέσα από τόσα χρόνια μάχιμης δικηγορίας: με προετοιμασία, επιμονή, γνώση του φακέλου και, πάνω απ’ όλα, με την πεποίθηση ότι μέχρι να ειπωθεί η τελευταία λέξη από τη Δικαιοσύνη, κάθε στοιχείο πρέπει να εξεταστεί και κάθε φωνή να ακουστεί.
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη «περγαμηνή» για έναν δικηγόρο: να παραμένει μαχητής μέσα στην αίθουσα, χωρίς να χάνει τον άνθρωπο έξω από αυτήν.