Ανατρέχοντας μόνο μερικούς μήνες πίσω, η δημοσιοποίηση της πανελλαδικής κατάταξης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) σχετικά με τον βαθμό ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών τους προς τα νοικοκυριά, έφερε στην επιφάνεια μια δυσάρεστη αλήθεια για το Χαϊδάρι. Η κατάταξη του Δήμου στη θέση 321 ανάμεσα σε 332 δήμους σε όλη την Ελλάδα δεν αφήνει επιλογές για παρερμηνείες και υποκειμενικές θέσεις. Αυτή η κατάταξη σημαίνει ότι οι δημότες πληρώνουν αναλογικά περισσότερα από όσα λαμβάνουν σε καθημερινές υπηρεσίες.
Το ερώτημα που γεννάται αυθόρμητα σε κάθε κάτοικο του Δήμου Χαϊδαρίου είναι απλό: Γιατί ένας από τους πιο όμορφους και ιστορικούς δήμους της Δυτικής Αθήνας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της χώρας; Η απάντηση κρύβεται πίσω από έναν συνδυασμό δομικών οικονομικών προβλημάτων της τρέχουσας διοίκησης, κακοδιαχείρισης και μιας συνεχιζόμενης πολιτικής που οδηγεί στην υποχρηματοδότηση.
Η μελέτη που βασίστηκε στη μέθοδο της Περιβάλλουσας Ανάλυσης Δεδομένων (DEA) αναδεικνύει ένα δυσάρεστο μοτίβο. Το Χαϊδάρι ανήκει στην κατηγορία των δήμων όπου η μέση ετήσια χρέωση ανά τετραγωνικό μέτρο (δημοτικά τέλη, φόροι) είναι δυσανάλογα υψηλή σε σχέση με το τελικό αποτέλεσμα που επιστρέφει στον πολίτη στην καθαριότητα, τον φωτισμό ή το οδικό δίκτυο. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος λειτουργίας του δήμου είναι υψηλό, αλλά η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών χαμηλή.
Όπως επισημαίνει σταθερά η δημοτική αρχή κατά την ψήφιση των προϋπολογισμών, αντί να προωθήσει νέες μορφές εσόδων για τον Δήμο, συνεχίζει να υποστηρίζει πως αντιμετωπίζει έλλειμμα στις κρατικές επιχορηγήσεις (ΚΑΠ), ότι θα έπρεπε να αποδίδονται ετησίως περισσότερα κεφάλαια, και ότι η πραγματική ροή χρημάτων από το κράτος είναι μειωμένη.
Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής – να πετάς συνεχώς το μπαλάκι των ευθυνών στην κεντρική κυβέρνηση – είναι ο Δήμος Χαϊδαρίου να μετακυλίει το κόστος στους δημότες μέσω των τελών. Το χειρότερο όμως που αντιμετωπίζουν οι δημότες στην καθημερινότητά τους, είναι η συνεχής υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών σε σχέση με αυτά που πληρώνουν.
Ας αναγνωρίσουμε ότι το Χαϊδάρι διαθέτει μια τεράστια γεωγραφική έκταση (από το κέντρο και το Δάσος, μέχρι το απομακρυσμένο Δαφνί και την περιοχή της Αφαίας). Η συντήρηση, ο φωτισμός και η αποκομιδή απορριμμάτων σε εκτεταμένες ζώνες, κοστίζουν σε καύσιμα, εργατοώρες και οχήματα. Όμως, πώς θα αντιμετώπιζε ορθολογικά ένας άλλος Δήμαρχος αυτές τις συνθήκες, αντί να επιτρέπει να μειώνεται συνεχώς η αποδοτικότητα του κάθε ευρώ που δαπανάται;
Παραλιακοί ή εμπορικοί δήμοι εισπράττουν σημαντικά ποσά από τραπεζοκαθίσματα, μεγάλες επιχειρήσεις ή τουριστικές δραστηριότητες, ενώ το Χαϊδάρι στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα νοικοκυριά. Γιατί δεν έχει αξιοποιηθεί το πάρκο νεολαίας από τότε που ανέλαβε η διοίκηση του κ. Σελέκου; Γιατί δεν έχει αξιοποιηθεί η καφετέρια στο Αίθριο; Την ίδια στιγμή ενώ το Χαϊδάρι φιλοξενεί μεγάλες δημόσιες υποδομές – νοσοκομεία και στρατόπεδα – η οικονομική επιβάρυνση στο δίκτυο του δήμου δεν έχει βρει ανταποδοτική επιστροφή με ανάλογα οικονομικά οφέλη στα ταμεία του. Όπως έχω ξαναγράψει, το Χαϊδάρι βρίσκεται σε διαρκή στασιμότητα.
Για να ξεκολλήσει το Χαϊδάρι από τον πάτο της ανταποδοτικότητας, δεν αρκεί η διαμαρτυρία και η συνεχής μετάθεση ευθυνών. Απαιτείται ψηφιακός μετασχηματισμός για τη μείωση του γραφειοκρατικού κόστους, αναδιοργάνωση των υπηρεσιών πρασίνου και καθαριότητας με βάση τις πραγματικές ανάγκες της κάθε γειτονιάς, όπως και η ορθή εμπορική εκμετάλλευση νέων και υφιστάμενων δημοτικών ακινήτων και επιχειρήσεων ώστε να δημιουργηθούν νέα και εναλλακτικά έσοδα για τα ταμεία του Δήμου.
Ευστάθιος Κάσσιος
Οικονομολόγος, Συγγραφέας
